4 Protokol Genel Karşılaştırma
| Özellik | DALI | DMX 512 | KNX | Casambi |
|---|---|---|---|---|
| Kullanım alanı | Mimari aydınlatma | Sahne + etkinlik | Bina otomasyon | Wireless akıllı |
| Cihaz kapasitesi | 64/hat (genişletilebilir) | 512 kanal/evren | 65.000+ | 127 luminer/şebeke |
| İletişim | Çift yönlü (DALI-2) | Tek yönlü | Çift yönlü | Çift yönlü |
| Kablo | 2-wire | 5-wire XLR/RJ45 | 4-wire bus | Kablo yok (BLE) |
| Mesafe | 100-300m | 1.000m | 1.000m | 50m (mesh) |
| Hız | 1.200 baud | 250 kbps | 9.6 kbps | 1 Mbps (BLE 4.0+) |
| Topology | Bus + star + tree | Daisy chain | Bus + tree + star | Mesh |
| Standart | IEC 62386 | USITT DMX 512-A | EN 50090 | Üretici |
| Gelecek vaadi | Yüksek (DALI-2) | Stabil (sahne) | Yüksek (bina) | Yüksek (IoT) |
DALI Protokolü Detay
DALI (Digital Addressable Lighting Interface) ana mimari aydınlatma standardıdır.
| Versiyon | Yıl | Özellik |
|---|---|---|
| DALI 1.0 | 2001 | İlk sürüm, çift yönlü |
| DALI 1.2 | 2010 | Ekstra cihaz tipleri |
| DALI-2 (IEC 62386) | 2016 | Geniş cihaz tipi + sertifika |
| D4i | 2018 | Akıllı bina + IoT köprü |
Tipik DALI sistem 100 nokta:
| Bileşen | Adet | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| DALI master kontrol | 1 | 8.500 |
| DALI driver (her LED için) | 100 | 18.000 |
| DALI sahne kart (sensorlü) | 4 | 4.200 |
| Mobile app/kontrol cihazı | 1 | 2.500 |
| Programlama + komisyon | - | 12.500 |
| Kablo + kelepçe | - | 4.500 |
| Toplam | 50.200 |
DMX 512 Protokolü Detay
DMX 512 (Digital Multiplex) sahne aydınlatma + etkinlik için standartdır.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Tek evren | 512 kanal |
| Pixel başına | 3-4 kanal (RGB/RGBW) |
| Tek evrenle | 128-170 piksel |
| Çoklu evren | Art-Net, sACN köprü |
| Kablo | 5-wire XLR-5 veya RJ45 |
| Mesafe | 1.000m (terminate ile 1.500m) |
| Standart | USITT DMX 512-A (2008) |
Tipik DMX sistem etkinlik (32 piksel bar):
| Bileşen | Adet | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| DMX konsol (Avolites, MA) | 1 | 28.000 |
| DMX bar (LED pixel) | 32 | 96.000 |
| DMX kablo set | 1 | 4.500 |
| DMX splitter/booster | 2 | 6.500 |
| Programlama + operatör | - | 15.000 |
| Toplam | 150.000 |
KNX Protokolü Detay
KNX bina otomasyon standardı: aydınlatma + ısıtma + güvenlik + perde + ses + güvenlik birleşik.
| Bileşen | Tipik Kurulum (50 cihaz konut) |
|---|---|
| KNX hat birleştirici | 1 |
| KNX güç kaynağı | 2 |
| Aktüatörler (relay/dimmer) | 25 |
| Sensörler (hareket/sıcaklık/parlaklık) | 15 |
| Tuş paneli | 10 |
| Görsel arayüz (dokunmatik) | 2 |
| Programlama (ETS yazılım) | - |
| Tipik bütçe | 85-120K TL |
KNX genellikle yeni bina veya komple renovasyon için seçilir; sadece aydınlatma için fazla pahalı.
Casambi Protokolü Detay
Casambi Bluetooth Low Energy (BLE) mesh tabanlı kablosuz protokol.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Bağlantı | Bluetooth 4.0+ mesh |
| Maks cihaz/şebeke | 127 luminer |
| Mesh menzili | 50m |
| Kontrol | iOS/Android app |
| Sahne | 250 sahne/şebeke |
| Otomatik | Sensor + zamanlayıcı |
| Standart | Üretici (Casambi) |
| Cloud sync | Opsiyonel |
Tipik Casambi sistem 100 nokta:
| Bileşen | Adet | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Casambi-uyumlu driver | 100 | 18.000 |
| Mobile cihaz (kullanıcı) | - | 0 |
| Casambi sensör (opsiyonel) | 8 | 4.800 |
| Programlama + sahne | - | 6.500 |
| Cloud sync premium | 1 | 2.200 |
| Toplam | 31.500 |
Uygulama Bazlı Önerilen Protokol
| Uygulama | DALI | DMX | KNX | Casambi |
|---|---|---|---|---|
| AVM atrium | ✓✓✓ | ✗ | ✓ | ✓ |
| Premium otel lobi | ✓✓✓ | ✗ | ✓ | ✓ |
| Müze sergi | ✓✓✓ | ✗ | ✗ | ✓ |
| Konser sahne | ✗ | ✓✓✓ | ✗ | ✗ |
| Düğün etkinlik | ✗ | ✓✓✓ | ✗ | ✓ |
| Belediye meydan | ✓✓ | ✓ | ✗ | ✗ |
| Restoran-kafe | ✓✓ | ✗ | ✗ | ✓✓✓ |
| Konut villa | ✓ | ✗ | ✓✓✓ | ✓✓ |
| Yıbaşı tek sezon | ✗ | ✓✓ (etkinlik) | ✗ | ✓✓ |
| Yayın stüdyo | ✓✓ | ✓✓✓ | ✗ | ✗ |
Karışım Sistemler
Modern projelerde sıklıkla birden çok protokol bir arada kullanılır:
| Senaryo | Protokol Karışımı |
|---|---|
| Otel: lobi DALI + atrium DMX (etkinlik) | DALI + DMX köprü |
| AVM: alış-veriş alanları DALI + atrium event DMX | DALI + DMX |
| Villa: bina KNX + bahçe Casambi | KNX + Casambi |
| Konferans salonu: ışık DALI + sahne DMX | DALI + DMX köprü |
DALI ↔ DMX köprü cihazı tipik 6.500-12.500 TL.
Fiyat-Performans Karşılaştırma (100 Nokta)
| Protokol | İlk Kurulum (TL) | Yıllık Bakım | 5 Yıllık TCO |
|---|---|---|---|
| Casambi | 31.500 | 4.500 | 54.000 |
| DALI | 50.200 | 6.500 | 82.700 |
| DMX (etkinlik) | 150.000 | 18.000 | 240.000 |
| KNX | 95.000 | 12.000 | 155.000 |
Saha Hata Oranı
| Protokol | Yıllık Hata Olasılığı | Sebep |
|---|---|---|
| DALI | %1.5 | Bus kablo, programlama |
| DMX | %3.2 | Sahne kullanım yoğun, kablo bağlantı |
| KNX | %0.8 | Bina kalıcı sistem |
| Casambi | %2.8 | BLE bağlantı dökümleri |
Sertifika ve Standartlar
| Protokol | Standart | Sertifika |
|---|---|---|
| DALI | IEC 62386 | DALI Alliance test programı |
| DMX | USITT DMX 512-A | PLASA |
| KNX | EN 50090 | KNX Association |
| Casambi | Üretici standardı | İç sertifika |
Sık Yapılan Protokol Seçim Hataları
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| Sahne için DALI seçim | Programlanabilir efekt sınırlı |
| AVM atrium DMX | Mimari kontrol zayıf, etkinlik dışı kullanılmaz |
| Konut karmaşık DMX | Kullanıcı dostu değil |
| Casambi 200+ nokta | Mesh limit aşımı |
| KNX sadece aydınlatma | Aşırı pahalı |
| Karışım sistem köprü unutuldu | Çoklu sistem tek kullanılabilir |
| Üretici sertifikası yok | Garanti uygulanmaz |
DALI, DMX 512, KNX ve Casambi LED kontrol protokollerinin dört ana standardıdır. AVM-otel mimari için DALI, sahne-etkinlik için DMX, bina otomasyon için KNX, küçük-orta wireless için Casambi seçilir. Modern projelerde karışım sistemler (DALI + DMX köprü) yaygınlaşır. Doğru protokol seçimi yatırım büyüklüğü, kullanım esnekliği ve gelecek vaadi üçlüsünde belirlenir.