Kira vs Satın Alma Temel Karşılaştırma
| Kriter | Kira | Satın Alma |
|---|---|---|
| İlk yıl maliyeti | %30-45 ucuz | %100 |
| Yıllık tekrar maliyet | %30-45 (aynı tutar) | %12-22 (bakım + depo) |
| Depo gerekli | Hayır | Evet |
| Bakım sorumluluğu | Tedarikçi | Müşteri |
| Tema değiştirme | Kolay (her yıl yeni) | Zor (aynı sabit) |
| Söküm dahil | Genelde dahil | Ayrı maliyet |
| Garanti | Tedarikçi süreklilik | İlk satın alma |
| Esneklik | Yüksek | Düşük |
| Break-even | - | 2.6-3.8 yıl |
Maliyet Modeli Detay (100K TL Malzeme Değeri Örnek)
Kira Modeli Yıllık
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Sezon kira (malzeme) | 45.000 |
| Kurulum (tedarikçi yaptığı) | 0 (dahil) |
| Söküm (tedarikçi yaptığı) | 0 (dahil) |
| Bakım sezon ortası | 0 (dahil) |
| Depo (kullanılmadığı dönem) | 0 (tedarikçide) |
| Garanti uygulama | 0 (dahil) |
| Yıllık toplam | 45.000-55.000 |
Satın Alma Modeli Yıllık
| Kalem | İlk Yıl (TL) | Sonraki Yıllar (TL) |
|---|---|---|
| Malzeme satın | 100.000 | 0 |
| Kurulum | 18.000 | 18.000 |
| Söküm + depo yerleştirme | 8.000 | 8.000 |
| Depo kira (5 m² aylık 380) | 4.560 | 4.560 |
| Bakım sezon başı + ortası | 8.000 | 8.000 |
| Yedek malzeme stok %15 | 15.000 | 6.000 |
| Garanti hasar | 0 | 4.000 |
| Yıllık toplam | 153.560 | 48.560 |
7 Yıllık Break-even Hesap
| Yıl | Kira Birikmiş | Satın Alma Birikmiş | Fark (TL) |
|---|---|---|---|
| 1 | 55.000 | 153.560 | -98.560 (satın -) |
| 2 | 110.000 | 202.120 | -92.120 (satın -) |
| 3 | 165.000 | 250.680 | -85.680 (satın -) |
| 4 | 220.000 | 299.240 | -79.240 (satın -) |
| 5 | 275.000 | 347.800 | -72.800 (satın -) |
| 6 | 330.000 | 396.360 | -66.360 (satın -) |
| 7 | 385.000 | 444.920 | -59.920 (satın hala -) |
100K TL malzeme + standart yıllık bakım senaryosunda kira aslında 7 yıl sonra hala daha ucuz çıkar. Ancak şu faktörler hesabı değiştirir:
- Kira fiyat enflasyonu: Yıllık %25-35 artış → 7 yıl sonra kira yıllık 55K → 188K TL
- Malzeme dayanıklılığı: Premium LED 50.000 saat L80B10 = 7-9 sezon kullanım
- Tema sabitliği: Mekan her yıl tema değiştirmiyorsa satın alma uygun
- Sermaye maliyeti: Faiz %50 → 100K TL'nin fırsat maliyeti yıllık 50K TL
Kira Fiyat Enflasyonu Etkisi (Daha Gerçekçi Senaryo)
| Yıl | Kira Birikmiş (%30 artış) | Satın Alma Birikmiş | Fark (TL) |
|---|---|---|---|
| 1 | 55.000 | 153.560 | -98.560 |
| 2 | 126.500 | 202.120 | -75.620 |
| 3 | 219.450 | 250.680 | -31.230 |
| 4 | 340.285 | 299.240 | +41.045 (satın alma kara!) |
| 5 | 497.870 | 347.800 | +150.070 |
| 6 | 702.231 | 396.360 | +305.871 |
| 7 | 967.500 | 444.920 | +522.580 |
Kira fiyat enflasyonu eklendiğinde break-even 4. yıl sonu.
Senaryo Bazlı Tavsiye
| Senaryo | Tavsiye | Sebep |
|---|---|---|
| Kafe-restoran tek mekan | Kira | Tema değişken, düşük yatırım |
| Tek sezon etkinlik (gala, parti) | Kira | Tek kullanım |
| Yeni açılan AVM (test sezon) | Kira ilk 1-2 yıl | Beklenti test |
| Düzenli AVM (5+ yıl plan) | Satın alma | Uzun vade kara |
| Belediye yıllık tekrar | Satın alma | Sabit tema, yedek erişim |
| Premium otel | Satın alma | Standart kalite, sabit tema |
| Konut sitesi sakini | Kira | Yıllık karar değişken |
| Mağaza zinciri 5+ şube | Hibrit (yedek satın + ek kira) | Esneklik |
| Cami-mescit | Satın alma | Uzun vade, sabit |
| Müze sergi | Satın alma | Standart koruma, sabit |
| Sokak esnaf | Kira | Esnaf birliği üzerinden |
Toplam Sahip Olma Maliyeti (TCO) Formülü
TCO = Yatırım + (Yıllık bakım × Yıl) + (Yıllık depo × Yıl) +
Yedek malzeme + (Garanti dışı hasar × Yıl) - Hurda değer
Örnek: 100K TL satın alma, 7 yıl kullanım:
- TCO = 100K + (12K × 7) + (5K × 7) + 15K + (4K × 7) - 8K hurda
- TCO = 100 + 84 + 35 + 15 + 28 - 8 = 254K TL
Aynı sürede kira (enflasyonsuz): 55K × 7 = 385K TL.
Enflasyonsuz hesapta bile satın alma %34 daha ucuz çıkar; enflasyon eklendiğinde fark daha da büyür.
Sık Yapılan Tercih Hataları
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| Sadece ilk yıl bakma | Uzun vade pahalı sonuç |
| Kira enflasyonu hesap dışı | %50+ ek maliyet sürpriz |
| Depo maliyeti unutulmuş | Satın alma ekonomik göstermez |
| Bakım kapasitesi olmadan satın alma | Garanti dışı hasar büyür |
| Sermaye maliyeti hesap dışı | Net karlılık yanlış |
| Tema değişim gereksinim atlama | Kira modeli kayıp olur |
| Yedek malzeme stok plansız | Sezon ortası kriz |
LED yılbaşı süslemesi kira vs satın alma kararı, malzeme değeri + yıllık kullanım sıklığı + bakım kapasitesi + tema değişkenliği üçlüsünde belirlenir. Standart break-even 2.6-3.8 yıl (enflasyonlu hesapla 4. yıl); 5+ yıl aynı tema/aynı mekan planı varsa satın alma ekonomik, kısa-orta vadeli veya tema değişken kullanımda kira mantıklı.