Okunabilirlik Hesabı
Harf yüksekliği (cm) = Görüş mesafesi (m) × katsayı
Katsayı:
- 0.5 cm/m → kötü (yakın okuma)
- 1.0 cm/m → standart (orta)
- 1.5 cm/m → mükemmel (uzaktan)
Örnek: 50 m mesafe
Min: 50 × 0.5 = 25 cm harf
Standart: 50 × 1.0 = 50 cm harf
Premium: 50 × 1.5 = 75 cm harf
Mesafe-Harf Tablosu
| Görüş Mesafesi | Min Harf | Standart | Premium |
|---|---|---|---|
| 10 m (yakın) | 5 cm | 10 cm | 15 cm |
| 25 m | 12.5 cm | 25 cm | 38 cm |
| 50 m | 25 cm | 50 cm | 75 cm |
| 75 m | 37 cm | 75 cm | 112 cm |
| 100 m | 50 cm | 100 cm | 150 cm |
| 150 m | 75 cm | 150 cm | 225 cm |
| 200 m | 100 cm | 200 cm | 300 cm |
| 500 m (uzak) | 250 cm | 500 cm | 750 cm |
Font Kategorileri
| Font Tipi | Okunabilirlik | Estetik |
|---|---|---|
| Sans-serif (Helvetica, Roboto) | Yüksek | Modern |
| Serif (Times, Garamond) | Orta | Klasik |
| Hat sanatı (Reyhan, Sülüs) | Düşük (estetik) | Yüksek geleneksel |
| Script (el yazısı) | Düşük | Sanatsal |
| Display (büyük başlık) | Yüksek | Etkili |
| Geometrik | Yüksek | Modern |
| Tatil sezon | Karma | Sezonik |
Sans-Serif Önerileri
| Font | Karakter | Kullanım |
|---|---|---|
| Helvetica | Standart | Modern marka |
| Roboto | Modern temiz | Teknoloji |
| Arial | Yaygın | Genel |
| Open Sans | Yumuşak | Web/print karma |
| Montserrat | Sıkı | Premium |
| Inter | Çağdaş | Modern |
| Source Sans | Profesyonel | Kurumsal |
| Türkçe karakter destekleyen | Türk markası | Yerel |
Hat Sanatı (Cami Mahyası)
| Yazı Tipi | Karakter | Kullanım |
|---|---|---|
| Reyhan | Klasik dini | Cami mahya, Kur'an |
| Sülüs | Cami iç + dış | Selatin camileri |
| Talik | İnce yumuşak | Şiir, edebiyat |
| Divani | Süslü | Padişah ferman |
| Kufi | Köşeli arkaik | Tarihi yapı |
| Muhakkak | Klasik | Cami mahya |
| Riq'a | Modern Arap | Standart |
Cami mahya Reyhan veya Sülüs Osmanlı geleneksel.
Kontrast Kuralı
| Renk Karışımı | Kontrast | Okunabilirlik |
|---|---|---|
| Karanlık gökyüzü + altın yazı | Yüksek | Mükemmel |
| Karanlık + saf beyaz | Yüksek | Mükemmel |
| Gri arka + warm yazı | Orta | İyi |
| Sarı arka + sarı yazı | Düşük | Kötü |
| Mavi arka + altın yazı | Yüksek | İyi |
| Yeşil + kırmızı | Orta | Renk körü zor |
| Saf beyaz + warm yazı | Düşük | Kötü |
WCAG AAA 7:1 oran premium; AA 4.5:1 minimum.
Sezon Mesaj Önerileri
| Mesaj | Karakter | Önerilen Mesafe |
|---|---|---|
| "Mutlu Yıllar" | 12 | 50-150 m |
| "Hoş Geldin 2026" | 15 | 50-200 m |
| "Yeni Yılınız Kutlu" | 19 | 75-150 m |
| "Merhaba Yılbaşı" | 15 | 50-150 m |
| "Hoş Geldin Mevlid" | 16 | 50-150 m (cami mahya) |
| "Allah Allah" | 11 | 50-150 m |
| "Ramazan Mübarek" | 15 | 50-100 m (Ramazan mahya) |
| "Sevgi Barış" | 11 | Geniş kapsam |
| Marka adı + sezon | Değişken | Marka konum |
Kısa Mesaj Avantajı
| Karakter Sayısı | Etki |
|---|---|
| 1-10 karakter | Anlık algı, güçlü |
| 11-20 karakter | Standart, okunabilir |
| 21-30 karakter | Orta süre okuma |
| 31-50 karakter | Yavaş okuma |
| 50+ karakter | Anlık karışıklık |
Sezon mesajı maks 25-30 karakter önerilir.
Görüş Açısı Etkisi
| Açı | Okunabilirlik Kayıp |
|---|---|
| 0° (düz) | %0 |
| 15° | %5 |
| 30° | %15-25 |
| 45° | %35-50 |
| 60° | %50-70 |
| 75° | %70-90 |
| 90° (yan) | Okunmaz |
Yazı doğrudan görüş alanına yerleştirilmeli.
Mahya Yazı (Cami)
| Konu | Detay |
|---|---|
| Geleneksel | Osmanlı 16+ yy |
| İki minare arası gerilmiş | Çelik halat |
| Boy | 3-15 m |
| Yazı tipi | Reyhan / Sülüs |
| LED tipi | Neon flex bükümlü |
| Hat sanatçısı | Türk geleneksel |
| Mesaj | Dini gecelere uygun |
| Sezon | Mevlid + Ramazan + Kandil |
| Söküm | Sezon sonu |
Detay Ramazan mahya yazı.
Aydınlatma + Okunabilirlik
| Bölge | Önerilen LED |
|---|---|
| Karanlık şehir | Düşük lümen yeterli |
| Aydınlık şehir merkezi | Yüksek lümen + kontrast |
| Uzak (200+ m) | Yüksek lümen + LED yoğunluğu |
| Yakın (10-50 m) | Düşük + estetik |
| Cami mahya yüksek | Orta lümen + altın |
| AVM atrium iç | Düşük + tasarımlı |
| Cadde uzak | Yüksek + ana mesaj |
Renk Sıcaklığı Yazı
| Sıcaklık | Etki |
|---|---|
| Warm 2400K | Klasik + Osmanlı |
| Warm 2700K | Standart sıcak |
| Altın 1900K | Hat sanatı klasik |
| Beyaz 4000K+ | Modern soğuk |
| Daylight 6500K | Klinik soğuk |
| RGB değişen | Modern dinamik |
Yazı warm 2400K + altın motif klasik tercihi.
Tipik Maliyet
| Yazı Boyu | Sans-Serif Fiyat (TL) | Hat Sanatı (TL) |
|---|---|---|
| 2 m | 6.000-12.000 | 12.000-22.000 |
| 5 m | 15.000-30.000 | 32.000-58.000 |
| 8 m | 30.000-58.000 | 65.000-110.000 |
| 12 m | 58.000-95.000 | 110.000-180.000 |
| 15 m | 95.000-150.000 | 180.000-280.000 |
Hat sanatı +%80-120 maliyet standart sans-serife göre (el bükümlü neon flex zaman).
Tasarım Süreci
| Aşama | Aksiyon |
|---|---|
| Mesaj seçimi | Müşteri + sezon |
| Font seçimi | Mekana göre |
| Boyut hesabı | Mesafe + okunabilirlik |
| Renk paleti | Marka + sezon |
| Hat sanatçısı (mahya) | Geleneksel ekip |
| Üretici sipariş | Üretim 30-45 gün |
| Saha kurulum | Yapısal mühendis |
| Test gece | Müşteri kabul |
| Sezon sonu söküm | 14 Ocak |
Yapısal Güvenlik (Mahya)
| Konu | Aksiyon |
|---|---|
| Çelik halat | 8-12 mm paslanmaz |
| Gerginlik | Yapısal mühendis |
| Rüzgar yükü 90+ km/h | Söküm |
| Buz yükü kış | Hesaplı |
| Ankraj minare | Paslanmaz vida |
| Topraklama | Paratoner uyumu |
| Sigorta | 2-5M TL üçüncü kişi |
Yaygın Hatalar
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| Harf çok küçük | Okunmaz |
| Yüksek kontrast yok | Yazı kaybolur |
| Hat sanatı çok modern marka | Uyumsuz |
| Sans-serif cami mahya | Geleneksellik kaybı |
| Uzun mesaj (50+ karakter) | Karışıklık |
| Görüş açısı kötü | Yan yazı okunmaz |
| Renk birbirine yakın | Görsel zayıf |
Pratik Karar Tablosu
| Mekan | Tercih |
|---|---|
| Modern marka cephe | Sans-serif + warm |
| Cami mahya | Hat sanatı (Reyhan/Sülüs) |
| Kafe rustik | Script veya karma |
| AVM atrium | Display büyük başlık |
| Plaza kurumsal | Sans-serif kurumsal |
| Tarihi yapı (Anıtlar) | Hat sanatı + 2700K |
| Çocuk dostu | Yuvarlatılmış sans |
| Konser sahne | Display + RGB |
| Belediye cadde | Sans-serif kalın + okunabilir |
LED yazı + mahya okunabilirlik + estetik + sezgisel uygunluk üçlüsünden tasarım — mesafe, font, kontrast, renk dörtlüsünden okunabilirlik garanti edilir.