Söküm Zamanlaması
Yılbaşı süslemesi söküm Türkiye'de standart 31 Ocak - 5 Şubat arasında başlar. Erken söküm (15-20 Ocak) sezon görselliğini erken bitirip ziyaretçi sirkülasyon kaybına yol açar; geç söküm (Şubat sonu - Mart başı) yağmur ve rüzgar hasarı + sivilceli "atılmış" görünüm yaratır.
| Tarih | Aksiyon |
|---|---|
| 25-28 Ocak | Söküm ekibi + ekipman hazırlık |
| 31 Ocak / 1 Şubat | Söküm başlangıç (üstten alta) |
| 1-3 Şubat | Cephe + figür + iç-dış geçiş |
| 3-4 Şubat | Yer LED + kabloya temizlik |
| 4-5 Şubat | Final kontrol + saha temizlik |
| 5-7 Şubat | Depo yerleşim + envanter |
| 7-8 Şubat | Müşteri ile teslim tutanak |
5 Adımlı Söküm Süreci
Adım 1: Güç Kesme + RCD Test
| Madde | Detay |
|---|---|
| Ana pano kapatma | Saha sorumlusu imza |
| RCD trip test | 0.03 sn içinde tetik |
| Sigorta etiketleme | "Söküm sürecinde, takmayın" |
| Çevre LED kontrol | Hiçbiri yanmıyor doğrula |
| Yardımcı ekip uyarı | Sözel + yazılı |
| Süre | 12-25 dk |
Adım 2: Etiketleme
Söküm öncesi her parça etiketlenir — sonraki sezon kurulum 3-5 kat hızlanır.
| Etiket Bilgisi | Örnek |
|---|---|
| Kategori | NEON-FLEX / LED-STRIP / FIGUR / DRIVER |
| Sezon yılı | 2024 |
| Cephe / bölge | S1 (Sahne 1 — Doğu cephe) |
| Uzunluk / watt | 12M / 220W |
| Renk / CCT | RGB / 2700K |
| Voltaj | 24V / 220V |
| Örnek tam etiket | NEON-FLEX-2024-S1-12M-RGB-24V |
Tam etiket maliyeti: Excel kayıt + barkod yazıcı 2.800 TL bir kerelik, etiket plastiği 0.4 TL/birim. 240 parça projesi için ≈3.000 TL toplam etiketleme bütçesi.
Adım 3: Söküm Sırası
Üstten alta, çevre içe doğru kural. Yanlış sıra düşme ve hasar yaratır.
| Sıra | Yer |
|---|---|
| 1 | En üst kat çatı silüet + figür |
| 2 | Üst kat cephe wall washer |
| 3 | Orta kat neon flex çizgi |
| 4 | Alt kat figür + kemer |
| 5 | Vitrin pencere LED |
| 6 | Bordür + yer LED şerit |
| 7 | Avlu / park ağaç string |
| 8 | Driver + panel + kablo |
Adım 4: Hasarsız Bobinleme (En Kritik Adım)
%85 söküm hasarı bu adımda gerçekleşir.
| LED Tipi | Min Bobin Çapı | Maksimum Bükülme |
|---|---|---|
| 24V silikon şerit | 10 cm | 30° |
| Neon flex 24V | 15 cm | 25° |
| Pixel LED (WS2812) | 12 cm | 20° |
| String light (ip ışık) | 8 cm | Bağlantı serbest |
| LED tube 120cm | Düz, bük yok | 0° |
| RGB perde 5x4m | Katlama 5 kat sınırlı | Dikkatli |
Yanlış bobinleme örnekleri:
- LED şeridin 5cm çapla sıkı bobinlenmesi → bakır iletkenler kırılır
- Neon flex'in elini dolayarak gevşek bobinleme → silikon kabuk yırtılır
- Pixel LED'i dolayıp kelepçeyle sıkıştırma → IC entegre çatlar
- LED tube'u eğme → cam kırılır
Adım 5: Anti-Statik Kese + Nem Önleyici
Her parça ayrı kese veya kutuya konur:
| Madde | Tip |
|---|---|
| Anti-statik kese | LED şerit, driver, pixel |
| Silica gel poşeti | Her kutuda 1 poşet 5g |
| Yumuşak iç paketleme | Köpük veya kabarcıklı plastik |
| Karton kutu mukavemeti | Minimum 5 katlı |
| Etiketin görünür yüzü | Üste ve yana |
| Kutu üst kenar koruma | Köşe pulu |
Depo Yerleşim Standartları
| Madde | Standart |
|---|---|
| Sıcaklık | 10-25°C (klimatize tercih) |
| Nem | %40-60 (nem ölçer şart) |
| Doğrudan güneş ışığı | Yasak (UV malzemeyi parçalar) |
| Toz girişi | Kapaklı raf (filter) |
| Zemin nemı | Kuru beton + paletli |
| Erişim sırası | Sık kullanılan ön plana |
| Yangın söndürücü | 6 metre içinde |
| Güvenlik kamerası | Premium projeler için |
| Envanter Excel/QR | Aylık güncelleme |
| Test alanı | Sezon başında ön kontrol |
Sonraki Sezon Hazırlık
| Tarih | Aksiyon |
|---|---|
| Mayıs-Haziran | Envanter güncelleme + temel test |
| Temmuz-Ağustos | Eksik malzeme tedariği |
| Eylül-Ekim | Yeni proje hazırlık + tasarım |
| Kasım | Kurulum başlangıcı |
Bütçe ve ROI
Orta ölçek belediye projesi (120K TL malzeme yatırımı) söküm-depo bütçesi:
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Söküm işçilik (8 kişi x 4 gün) | 12.500 |
| Etiketleme + envanter (Excel + barkod) | 3.000 |
| Anti-statik kese + silica gel + kutu | 4.200 |
| Depo kira (Şubat-Ekim 8 ay) | 8.000 |
| Depo iklim (klima + nem ölçer) | 6.500 |
| Periyodik test (Eylül kontrol) | 2.500 |
| Toplam söküm-depo | 36.700 |
Tasarruf etkisi: 4-7 sezon kullanılan malzeme → yıllık amortisman 17K TL/sezon (120K bütçeye karşı), söküm-depo dahil edildiğinde 22-25K TL/sezon = %80 yıllık tasarruf karşılaştırma "her yıl yeniden alma" senaryosuna göre.
Sık Yapılan Hatalar (42 firma anketi)
| Hata | Sıklık | Maliyet (TL/yıl) |
|---|---|---|
| Yanlış bobinleme (≤5cm) | %48 | 8.500-22.000 |
| Etiketsiz depo | %42 | 4.500 (gelecek sezon kayıp süre) |
| Depo nem kontrol yok | %38 | 12.000 (elektronik bozulur) |
| Anti-statik kese kullanılmaz | %32 | 5.500 (ESD hasar) |
| Geç söküm (Mart+) | %25 | 8.000 (rüzgar/yağmur hasar) |
| Silica gel atlanması | %52 | 6.500 (nem hasar) |
| Karton kutu zayıf (3 kat) | %28 | 4.200 (ezilme hasar) |
Sezon sonu LED söküm + depo arşivleme, yılbaşı süsleme yatırımının uzun vadeli sürdürülebilirliğini belirleyen kritik faaliyettir. 5 adımlı süreç + doğru depo iklimi + etiketleme sistemi birleşince malzeme ömrü 4-7 sezona uzar ve yıllık maliyet %80 azalır. Bu nedenle söküm bütçesi gözardı edilmemesi gereken yatırım kalemidir.