Üç Belge — Tek Tabloda
| Belge | Veren | Zorunluluk | Tipik Kullanım |
|---|---|---|---|
| CE | Üretici (öz beyan + NB) | Yasal zorunlu | Tüm elektrikli ürünler |
| TSE | Türk Standardları Enstitüsü | İsteğe bağlı | Kamu ihalesi, prestij |
| ESMA | Bakanlık (geçmiş yetki) | Belirli ürün | Sınırlı kapsam |
CE — Birincil Zorunluluk
CE işareti AB direktiflerine uygunluk beyanıdır; Türkiye'de piyasaya arz için zorunlu. Yılbaşı LED ürünleri için iki direktif:
- LVD 2014/35/EU — Düşük voltaj
- EMC 2014/30/EU — Elektromanyetik uyum
Detay CE belgesi LED ışık zorunlu mu.
TSE — Türk Standardlarına Uygunluk
TSE belgesi ürünün Türk Standardları'na (TS EN serisi) uygunluğunu gösterir. Kapsamı:
| Belge Tipi | Açıklama |
|---|---|
| TSE Uygunluk Belgesi (TSE-K) | Ürün partisinin standarda uygunluğu |
| TSE Belgesi (TSE) | Üreticinin sürekli uygunluk yetkisi |
| TSEK Hizmet Yeri Yeterlilik | Hizmet sektörü (kurulum, bakım) |
| TSE-ISO-EN 9000 Kalite Belgesi | Üretim kalite yönetim sistemi |
Yılbaşı LED ürününde:
- Bireysel/perakende alımda isteğe bağlı
- Kamu ihalelerinde (belediye, kamu kurumu) sıklıkla zorunlu
- Özel sektör büyük kurumsal alımda prestij talebi
ESMA — Yetki Belgesi
ESMA (Esnaf Sanatkar Müzakere Aracı — geçmişte) belirli ürün gruplarında üretim/dağıtım yetkisi. Yılbaşı LED ürünlerinde standart zorunluluk değildir; uygulama mevzuatın güncel haline göre değişebilir.
| Durum | ESMA Gereksinim |
|---|---|
| Bireysel/küçük üretici | Kayıt gerekebilir |
| İhracatçı/ithalatçı | Sektörel oda (TOBB) kayıt yeterli |
| Profesyonel kurulum hizmeti | Hizmet sektörü kapsamında |
TS EN 60598 Standart Ailesi
TS EN 60598 aydınlatma armatürleri ana standardı; alt-standartlar belirli ürün tipleri için özel kurallara odaklanır:
| Standart | Kapsam | Yılbaşı İlgili |
|---|---|---|
| TS EN 60598-1 | Genel kurallar | Tüm armatür referans |
| TS EN 60598-2-1 | Sabit konum genel armatürler | Mimari aydınlatma |
| TS EN 60598-2-3 | Yol ve sokak aydınlatma | Belediye cadde |
| TS EN 60598-2-4 | Taşınabilir genel armatür | Bireysel iç süs |
| TS EN 60598-2-20 | Işık zincirleri | Yılbaşı ip ışık |
| TS EN 60598-2-22 | Acil aydınlatma | Yangın güvenli alan |
| TS EN 60598-2-23 | Düşük voltaj filament armatür | Halojen-LED hibrit |
TS EN 60598-2-20 yılbaşı ışıklı süslemenin temel ana standardıdır.
Diğer İlgili Standartlar
| Standart | Konu |
|---|---|
| TS EN 60529 | IP koruma kodu (IP koruma sınıfları) |
| TS EN 62305 | Yıldırım korunması |
| TS EN 61347 | LED kontrol gereçleri (driver) |
| TS EN 55015 | Aydınlatma RF emisyon (EMC) |
| TS EN 62471 | Lambaların fotobiyolojik güvenliği |
| TS EN 62493 | EM alanlar — insan maruziyeti |
| TS HD 60364 | Bina elektrik tesisatı |
Tam liste mevzuat ve standart kaynakçası.
Belge Doğrulama
Üç belgeyi de doğrulamak için:
| Belge | Doğrulama Yöntemi |
|---|---|
| CE | NANDO veritabanı + DoC (üretici beyan) + test raporu |
| TSE | TSE.org.tr Belge Sorgulama (belge no ile) |
| TÜRKAK akreditasyon | turkak.gov.tr Akredite Kuruluş Listesi |
Sözleşme imzalanmadan önce satıcıdan dijital kopya istenmelidir; dijital kopya doğrulanabilir QR kod veya belge no içerebilir.
Kamu İhalesi Şartnamesi — Tipik Madde
KİK (Kamu İhale Kurumu) şartnamelerinde aydınlatma kalemleri için tipik madde:
"Tedarik edilecek LED ürünleri TS EN 60598-1 ve TS EN 60598-2-20 standartlarına uygun, CE belgeli, IP65 ve üzeri koruma sınıfında olmalıdır. TSE Belgesi sahip ürünler tercih edilir; akredite test raporu sözleşme ekinde sunulacaktır."
İhale şartnamesi yazımı için şartname madde oluşturucu (yapım aşamasında).
Özel Sektör Sözleşme Maddesi — Önerilen
| Madde | Talep Edilen |
|---|---|
| CE belgesi | Tüm ürünlerde zorunlu |
| TS EN 60598-2-20 uygunluk | Işık zincirlerinde |
| TS EN 60529 IP kod | Etiketle açık |
| Üretici DoC | Sözleşme eki |
| Akredite test raporu | Talep üzerine |
| Sezon ortası kontrol | Sözleşmede tarih ile |
Belge Eksikliğinin Sonucu
Belge eksikliği veya sahte belge tespiti durumunda:
| Eksiklik | Sonuç |
|---|---|
| CE yok | Bakanlık idari para cezası + geri çağırma |
| Sahte CE | Cezai sorumluluk + ihracat/ithalat yasağı |
| TSE talebi karşılanmadı | İhale dışı kalma, sözleşme feshi |
| Test raporu yanıltıcı | Akredite kuruluş cezası + müşteriye iade |
Detay hata bildir ve editöryel yöntem.
Marka Üretici Listesi (Örnekler)
Türkiye pazarında CE + TS EN 60598-2-20 belgeli ürün sunan başlıca üretici/ithalatçılar (alfabetik, eşit pozisyon):
- Cree (LED chip)
- Inventronics (driver)
- Mean Well (driver)
- Nichia (LED chip)
- Osram (LED chip + sürücü)
- Philips (sistem)
- Samsung LED (chip)
- Tridonic (driver + sistem)
Listede yer almayan üreticilerden alımda belge sorgu yapılmalıdır; pazar segmenti büyük ve değişken.
Bireysel Pratik Karar
Bireysel müstakil ev veya küçük dükkan için:
| Belge | Talep |
|---|---|
| CE | Etiket üzerinde mutlaka kontrol |
| TS EN 60598-2-20 | Etikete yazılı olmalı |
| TSE | İsteğe bağlı, kamu ihale için zorunlu |
| ESMA | Çoğu ürün için gerek değil |
| DoC (üretici beyan) | Talep edilirse temin edilebilir |
CE etiketsiz ürün alınmamalı; sigorta poliçeleri çoğunlukla muafiyet bandı uygular (CE belgesi).