Diyarbakır Bölge Tasnif
| Bölge | Tip | Standart |
|---|---|---|
| Merkez (Bağlar, Yenişehir, Kayapınar) | Şehir merkez | IP65 |
| Sur içi tarihi (UNESCO) | Anıtsal | Anıtlar onay + warm only |
| Hevsel Bahçeleri (UNESCO doğal) | Çevre | Sade + sınırlı |
| Sur dışı modern (Yenişehir) | Modern | Standart IP65 |
| OSB sanayi | Endüstri | IP65 + yangın |
| Çermik / Eğil dağ | Yüksek | Alpine |
| Silvan / Hani | Anadolu doğu | Standart |
| Bismil ovası | Tarım | Standart |
| Lice / Kulp doğu | Yüksek | Alpine |
UNESCO Dünya Mirası Alanı
| Bileşen | Detay |
|---|---|
| Surlar | 5.5 km bazalt taş |
| Yapı tarihi | Roma 297 + Bizans + Osmanlı |
| 82 burç (kule) | Yüksek |
| 4 ana kapı (Mardin, Urfa, Dağ, Yeni) | Tarihi |
| Yılbaşı süs alanı (sınırlı) | Belediye standart |
| Hevsel Bahçeleri | 8.000 yıllık tarım |
| UNESCO sertifika | 2015 |
| Anıtlar yetki | Tam |
| Sezon süresi sınır | 30-45 gün |
İklim Verisi (GAP)
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Kış sıcaklık gece ort. | 3-8°C |
| Sezon zirve düşük | -5 ile -10°C (nadir) |
| Yaz zirve yüksek | 40-45°C |
| Kar yağışı zirve | 5-15 cm (nadir) |
| Kar günü yıllık | 3-8 |
| Yağmurlu gün | 20-30 |
| Rüzgar zirve | 50-70 km/h |
| Don günü yıllık | 15-30 |
| Yıllık güneş saati | 2.700+ |
| Aralık güneş ışınımı | 2.5-3.5 kWh/m²/gün (orta-iyi) |
| Yaz aşırı sıcak | Pano havalandırma |
Tipik Bütçe (2026)
| Proje Tipi | Bütçe (TL) |
|---|---|
| Küçük dukkan | 8.500-15.000 |
| Orta mağaza | 18.000-32.000 |
| Müstakil ev | 35.000-65.000 |
| Lüks villa (Yenişehir) | 65.000-125.000 |
| Sanayi tesisi (OSB) | 65.000-145.000 |
| Otel butik | 65.000-95.000 |
| Otel 4★ | 95.000-180.000 |
| AVM şubesi | 75.000-145.000 |
| AVM (Forum, Diyarbakır AVM) | 145.000-220.000 |
| Sur içi (Anıtlar) | 280-580K |
| Belediye Sur dışı yolu | 220-450K (cadde) |
İstanbul Endeksi
| Konu | Endeks |
|---|---|
| LED ürün | 1.00 |
| İşçilik | 0.65-0.75 |
| Nakliye | +%10-15 |
| Tasarım | 0.75 |
| Toplam | 0.75-0.85 |
Diyarbakır İstanbul'dan %25-35 ucuz.
UNESCO + Anıtlar Süreç
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Yazılı başvuru | 2-3 hafta |
| Anıtlar Kurulu görüşü | 4 hafta |
| Vakıflar GM (cami, vakıf eseri) | 2-3 hafta |
| UNESCO koruma planı kontrol | 2-4 hafta |
| Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi | 1-2 hafta |
| Diyanet (Ulu Cami) | 1-2 hafta |
| Sözleşme + tedarik | 2-3 hafta |
| Kurulum | 1-2 hafta |
| Toplam | 10-14 hafta |
Sur İçi Tarihi Yapılar
| Yapı | Tarih | Yetki |
|---|---|---|
| Ulu Cami | 11. yy | Vakıflar + Diyanet + Anıtlar |
| Hasan Paşa Hanı | 16. yy | Anıtlar + Vakıflar |
| Süleyman Camii | 16. yy | Vakıflar + Diyanet |
| Behram Paşa Camii | 16. yy | Vakıflar + Diyanet |
| Diyarbakır Kalesi | Bizans-Osmanlı | Anıtlar + UNESCO |
| 4 kapı (Mardin, Urfa, Dağ, Yeni) | Bizans | Anıtlar |
| Tarihi konaklar (Suriçi) | Osmanlı | Anıtlar |
| Sülüklü Han | 17. yy | Anıtlar |
Hepsi warm 2700K only + sade Anıtlar onayı.
Renk Paleti
| Konsept | Tercih |
|---|---|
| Klasik Diyarbakır | Warm 2700K + altın |
| Modern (Yenişehir) | 3000K + RGB sınırlı |
| Sur içi tarihi | Warm 2700K only (UNESCO) |
| Hevsel Bahçeleri | Sade sönük (çevre dostu) |
| Ulu Cami | Warm 2700K + altın (Vakıflar) |
| Sanayi OSB | 3000K standart |
| Yaz festival (sıcak) | Karma |
| Karpuz festival | Yeşil + sarı |
Yerel Motif
| Motif | Anlamı |
|---|---|
| Karpuz (Diyarbakır karpuzu) | Şehir sembolü |
| Sur silüet (bazalt taş) | UNESCO |
| Ulu Cami | Tarih |
| Dicle nehri | Coğrafya |
| Hevsel Bahçeleri (tarım) | UNESCO doğal |
| Bazalt taş (siyah) | Yerel malzeme |
| Tarihi konak (Suriçi) | Mimari |
| Standart yıldız | Klasik karma |
Yaz Aşırı Sıcak (Önemli)
Diyarbakır yaz 40°C+:
| Konu | Aksiyon |
|---|---|
| Sezon dışı (Mayıs-Eylül) | LED sökme |
| Yıllık bakım | Yaz dışı |
| Pano havalandırma | Yaz aşırı |
| Kablo PVC akış | Standart |
| Termal kamera | Sezon başı |
| LED ömrü | 5-7 sezon (alpine yerine) |
| Premium PE yapay çam | Sıcak dayanım |
Süreç Takvimi
| Tarih | Aksiyon |
|---|---|
| Mart-Mayıs | Tasarım + UNESCO başvuru |
| Mayıs-Eylül | Anıtlar + Vakıflar onay |
| Eylül-Ekim | Tedarik |
| Ekim sonu-Kasım | Kurulum (yaz biter, sıcak azalır) |
| 1 Aralık | Sezon |
| Aralık-Şubat | Aktif (yumuşak kış) |
| Şubat sonu | Sezon kapanış |
| Mart-Nisan | Söküm + envanter |
UNESCO Standardı
| Konu | Detay |
|---|---|
| Görsel etki rapor | Bağımsız uzman |
| Çevre değer raporu | UNESCO koruma planı |
| Sezon süre sınır | 30-45 gün |
| Söküm hızı | 7-10 gün |
| Hasar tolerans | Sıfır |
| Akustik (sessizlik) | Standart |
| Aydınlatma kirliliği | Gökyüzü asgari |
| Akış (turist) | Engellemez |
Belediye Cadde
| Cadde | Tipik Bütçe (TL) |
|---|---|
| Sur dışı Yenişehir | 220-380K |
| Ofis Atatürk Bulvarı | 280-450K |
| Sur içi (Anıtlar) | 280-580K |
| Hevsel Bahçeleri kenarı | 145-280K |
| OSB cadde | 145-280K |
| Karpuz festival meydanı | 95-180K |
| Yan sokaklar (esnaf) | 65-150K karma |
Karpuz Festivali
| Konu | Detay |
|---|---|
| Tarih | Eylül başı |
| Yıllık katılım | 100.000+ |
| Belediye yatırım | Standart |
| LED yatırım | Yeşil + sarı |
| Sosyal medya etki | Yüksek |
| Yılbaşı entegre | Sınırlı (farklı sezon) |
| Yıllık tema değişim | Akıllı kontrol |
| Çoklu sezon plan | Yıllık çerçeve |
Sanayi Hesabı
| Sektör | Yatırım |
|---|---|
| Tekstil (OSB) | Yangın güvenliği |
| Gıda (karpuz, tarım) | Standart |
| Çimento + yapı | Endüstri |
| Yan sanayi (otomotiv) | Karma |
| HR avantajı | Çalışan +%14 |
| Çoklu yıl plan | %10-20 |
| OSB sponsor cadde | Yıllık |
Yangın + İSG
| Konu | Aksiyon |
|---|---|
| Yaz aşırı sıcak (40°C+) | Pano havalandırma + termal |
| Tekstil OSB | LSZH zorunlu |
| Yıldırım koruma (Güneydoğu) | SPD Type 2 |
| Sigorta | 2-5M TL |
| Yüksekte çalışma | RG 28786 |
| Su üstü (Dicle nehri) | Özel sertifika |
| UNESCO denetim | Hasar tolerans sıfır |
Yerel Yüklenici
| Tip | Lokasyon |
|---|---|
| Diyarbakır yerel yüklenici | Saha bilgisi |
| Gaziantep/Şanlıurfa bölgesel | Yakın iller |
| Mardin sınırı uzak | Karma |
| Ankara/İstanbul büyük firma | Premium |
| UNESCO uzmanı | Tarihi yapı için zorunlu |
Çoklu Sezon Plan
| Konu | Detay |
|---|---|
| Yılbaşı (Aralık-Şubat) | Standart |
| Karpuz festivali (Eylül) | Yan sezon |
| Ramazan + Bayram (Hicri) | Sezon eki |
| Cumhuriyet (29 Ekim) | Türk bayrağı |
| Yıllık çerçeve | %10-20 indirim |
| Akıllı röle | Tema değişim |
Hevsel Bahçeleri (Doğal Koruma)
| Konu | Detay |
|---|---|
| UNESCO doğal alan | 700 hektar |
| Sezon yatırım sınırlı | Çevre koruma |
| Belediye standartı | Sade warm |
| Hayvan koruma (kuş) | Sezon dışı söndürme |
| 23:00 sonrası dim | Yarasa + kuş |
| Aydınlatma kirliliği | Yüksek hassasiyet |
| UNESCO denetim | Yıllık |
Çevre + Sürdürülebilirlik
| Konu | Detay |
|---|---|
| Solar avantajı (orta) | Akdeniz'den az |
| Karbon nötr | Yerli teşvik |
| LEED puanı | LED yeşil |
| Hevsel Bahçeleri koruma | Çevre dostu yatırım |
| Çevre Kanunu (2872) | Aydınlatma kirliliği |
| TEDAŞ önerisi | %50 dim 23:00 sonrası |
| UNESCO koruma planı | Sıkı |
Sosyal Medya (UNESCO Bonusu)
| Konu | Etki |
|---|---|
| UNESCO turizm | Uluslararası |
| Hevsel Bahçeleri foto | +%320 |
| Diyarbakır Surları | +%420 |
| Yılbaşı + UNESCO | Profesyonel foto |
| Yerel TV haberi | Yıllık |
| Karpuz festivali | Yan sezon |
| Tarihi karpuz yarışması | Yerel etkinlik |
Yaygın Hatalar
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| Sur içi Anıtlar atlanmış | İdari ceza + kaldırma |
| UNESCO koruma planı atlanmış | Süreç durur |
| Yaz aşırı sıcak pano | Aşırı ısınma + arıza |
| Hevsel Bahçeleri yatırım yoğun | Çevre koruma |
| Yerel karpuz motif yok | Marka kimliği zayıf |
| 19 Mayıs vb. tarihi atlanmış | Çoklu sezon kayıp |
| Tek yüklenici (UNESCO uzman değil) | Anıtlar yetersiz |
Pratik Karar Tablosu
| Mekan | Tercih |
|---|---|
| Küçük dukkan | 8.5-15K standart |
| Mağaza orta | 18-32K + warm |
| Müstakil ev | 35-65K + klasik |
| Lüks villa Yenişehir | 65-125K + modern |
| Sanayi OSB | 65-145K + yangın |
| Otel orta-üst | 95-180K |
| AVM (Forum) | 145-220K + toplu |
| Sur içi (Ulu Cami) | 280-580K + UNESCO uzman |
| Hevsel Bahçeleri kenarı | 145-280K + çevre dostu |
| Belediye cadde | 220-450K + KGM |
| Karpuz festivali (Eylül) | Sezon eki + akıllı röle |
Diyarbakır yılbaşı LED UNESCO Surları + Hevsel Bahçeleri + GAP iklim + Güneydoğu turizm gelişme dörtlüsünden — Anıtlar 10-14 hafta süreç + yaz aşırı sıcak pano havalandırma + çoklu sezon karpuz festival entegre.