Coğrafi Sınır
| Bölge | Önemli Yapı |
|---|---|
| Sultanahmet | Topkapı, Ayasofya, Sultanahmet Camii, Yerebatan |
| Eminönü | Yeni Cami, Mısır Çarşısı, Galata Köprüsü |
| Fatih (orta) | Fatih Camii, Beyazıt Camii, Kapalıçarşı |
| Süleymaniye | Süleymaniye Camii, Külliye |
| Fener / Balat | Tarihi mahalle, kilise, Ekümenik Patrikhane |
| Yedikule | Surlar, Yedikule Hisarı |
| Cibali / Eyüp | Eyüp Sultan Camii, Pierre Loti |
Üç Yetki Mercii
| Mercii | Görev |
|---|---|
| Anıtlar Yüksek Kurulu | Yapı tescil + tasarım onay |
| Vakıflar Genel Müdürlüğü | Vakıf eserleri (camii, han) |
| UNESCO Türkiye Milli Komisyonu | Dünya Mirası alan koruma |
| Fatih Belediyesi | Yerel idari |
| İstanbul Büyükşehir Belediyesi | Cadde + ulaşım |
| Topkapı Sarayı Müzesi | Topkapı + bahçeleri |
| Diyanet İşleri Başkanlığı | Camii istişaresi |
Süreç Takvimi
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Yazılı başvuru hazırlık | 2-3 hafta |
| Anıtlar Kurulu görüşü | 4 hafta |
| Vakıflar GM görüşü | 2-3 hafta |
| UNESCO koruma planı kontrol | 2-4 hafta |
| Belediye onayı | 1-2 hafta |
| Diyanet istişaresi (camii) | 1-2 hafta |
| Sözleşme + tedarik | 2-3 hafta |
| Kurulum | 1-2 hafta |
| Toplam | 10-14 hafta (UNESCO dahil) |
Başvuru Dosyası
| Belge | Tarihi Yarımada Ek |
|---|---|
| Mülkiyet belgesi | Tapu + Vakıflar |
| Tescil belgesi | Anıtlar Kurulu yazı |
| Tasarım projesi | Görsel + 3D simülasyon |
| Renk paleti | Detay kelvin + RGB |
| Montaj yöntemi | Fiziksel müdahale yok |
| Söküm planı | 7 Ocak hedef (UNESCO sıkı) |
| Hasar tespit teklifi | Yüklenici sorumluluk |
| LED ürün spec | CE + IP + standart |
| Sigorta poliçesi | 5.000.000+ TL |
| Yüklenici sertifika | Restorasyon eğitim |
| Çevre değer raporu | Yapı dokusu görsel etki |
| Görsel etki simülasyonu | Gece + gündüz |
UNESCO Koruma Planı
| Kontrol Noktası | Standart |
|---|---|
| Görsel etki (skyline) | Çevre yapı dokusuyla uyum |
| Aydınlatma kirliliği | Gökyüzü asgari |
| Renk uyumu | Tarihi doku (warm white) |
| Süre kısıtı | Genelde 30-45 gün max |
| Söküm hızı | 7-10 gün max |
| Hasar tolerans | Sıfır |
| Sezon dışı görünüm | Etkilemez |
| Akustik (müzik senkron yasak) | Sessizlik koruma |
Renk Kuralı (UNESCO + Anıtlar)
| Renk | Onay |
|---|---|
| Warm white 2700K | Onaylı (klasik) |
| Sönük altın 2400K | Onaylı (lüks) |
| Amber | Onaylı |
| Mavi (Boğaz / sahil yakın) | Tartışmalı |
| Saf beyaz 5000K+ | Tartışmalı |
| Parlak kırmızı | YASAK |
| Neon yeşil | YASAK |
| Flaşörlü | YASAK |
| RGB animasyonlu | Genelde YASAK |
| DMX kontrol senkron | YASAK (akustik koruma) |
Selatin Camiler Özel
| Cami | Ek İzin |
|---|---|
| Sultanahmet (Mavi Camii) | UNESCO + Vakıflar + Diyanet + Anıtlar |
| Süleymaniye Camii | UNESCO + Vakıflar + Diyanet + Anıtlar |
| Yeni Cami (Eminönü) | Vakıflar + Diyanet + Anıtlar |
| Beyazıt Camii | Vakıflar + Diyanet + Anıtlar |
| Eyüp Sultan Camii | Vakıflar + Diyanet + Eyüp Belediyesi |
| Fatih Camii | Vakıflar + Diyanet + Anıtlar |
Fiziksel Müdahale Yasakları
| Yöntem | Durum |
|---|---|
| Cephe taşı delik + vida | YASAK |
| Kayna işlemi | YASAK |
| Mermer/tavan yapışkan | YASAK |
| Cami minareye direk montaj | YASAK |
| Kayar gergi tel | İzinli |
| Eğreti çelik halat | İzinli |
| Manyetik ankraj (metalik yüzey) | İzinli |
| Vinç temas | Belirli mesafe |
| Yapısal mühendis denetim | Zorunlu |
Bütçe (2026)
| Yapı Tipi | Min (TL) | Maks (TL) |
|---|---|---|
| Tarihi konut (Fener/Balat) | 350.000 | 580.000 |
| Han / medrese | 280.000 | 450.000 |
| Cami (mahalle) | 320.000 | 480.000 |
| Cami (selatin) | 680.000 | 1.150.000 |
| Tarihi köprü (Galata) | 480.000 | 780.000 |
| Topkapı Sarayı içi | Özel | Özel |
| UNESCO alan büyük yapı | 950.000 | 1.450.000 |
Sezon Sonu Söküm
| Tarih | Aksiyon |
|---|---|
| 7 Ocak | Sezon kapanış |
| 8-12 Ocak | Söküm (özel ekip) |
| 12-18 Ocak | Hasar tespit raporu (yüklenici) |
| 18-25 Ocak | Anıtlar Kurulu denetim |
| 25-31 Ocak | UNESCO sonuç raporu |
| Şubat-Mart | Vakıflar GM yıllık değerlendirme |
Hasar tespit + UNESCO + Anıtlar dörtlü kontrol — gelecek sezon izni bu rapora bağlı.
Diyanet İstişaresi (Camii)
| Konu | Aksiyon |
|---|---|
| Dini değer + estetik dengesi | Onay |
| Cami avlu / minare süs | Genelde sade |
| Yılbaşı sembolizm (ağaç, yıldız) | Tartışmalı |
| Ramazan / Mevlid karma sezon | Tercih |
| Cuma namazı saatleri | Süslemeli saatler dışı |
| Dini etkinlik (Mevlit Kandili) | Süs uyum |
Camii yılbaşı süslemesi dini takvim ile uyumsuz algı yaratabilir; dini-kültürel sezon ışıklandırma (Ramazan, Mevlid) ile birlikte değerlendirme önerilir.
Yaygın Hatalar
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| UNESCO görüşü atlanmış | İdari para cezası + kaldırma |
| Fiziksel müdahale | Restorasyon dava |
| Renk yasaklı | Sezon ortası kaldırma |
| Söküm gecikme | Sezon dışı izin reddi |
| Camii akustik müzik | Diyanet itiraz |
| Sigorta yetersiz | İSG kaza |
| Yüklenici restorasyon değil | Hasar riski |
Pratik Karar Tablosu
| Yapı | Tercih |
|---|---|
| Tarihi konak (Balat) | 350-580K TL, 7-9 hafta süreç |
| Han / medrese | 280-450K TL, klasik 2400K |
| Mahalle camii | 320-480K TL, Diyanet onay |
| Selatin camii | 680-1.150K TL, 4'lü onay |
| Tarihi köprü | 480-780K TL, ulaşım planı |
| UNESCO ana yapı (Topkapı yakın) | 950K+ TL, UNESCO koruma |
| Sit alanı içi normal yapı | Anıtlar Kurulu görüşü |
İstanbul Tarihi Yarımada yılbaşı uzun süreç + yüksek bütçe + uzman zorunluluğu üçlüsü içerir — Şubat-Mart planlamaya başlanmalıdır. Sezon yetişme penceresi dar.