5 Ana Sebep
| Sebep | Tanım | Hangi Sigorta Atar |
|---|---|---|
| Aşırı yük | LED toplam kapasiteden fazla | MCB |
| MCB tip yanlış | A/B/C/D uyumsuz | MCB |
| Kaçak akım | Gövde-toprak elektrik kaçışı | RCD |
| Kısa devre | Faz-nötr veya faz-toprak kısa devre | MCB |
| Topraklama bozuk | Gövde gerilim oluştu | RCD veya MCB |
| Sürücü kart kondansatör şişme | Ani akım yüksek | MCB |
| Trafo arıza (LED) | Anormal yük | MCB veya RCD |
RCD vs MCB
| Konu | RCD | MCB |
|---|---|---|
| Görev | Kaçak akım | Aşırı yük + kısa devre |
| Hassasiyet | 30 mA standart | 6-100A |
| Tepki süresi | 30 ms | 0.1-10 sn |
| Test butonu | Var | Yok |
| Görünüm | Mavi gövde | Beyaz gövde |
| Boyut | 2 modül | 1 modül |
| Atma sebebi | İnsan güvenliği | Cihaz koruma |
MCB Tipi Karşılaştırma
| Tip | Akım Eğrisi | LED için |
|---|---|---|
| A tip | 2-3 In | Hassas (laboratuvar) |
| B tip | 3-5 In | LED standart önerilen |
| C tip | 5-10 In | Motor, kompresör, pixel LED ani |
| D tip | 10-20 In | Endüstri |
| K tip | 10-12 In | Çoklu motor |
Pixel LED ilk açılış ani akım B tipi atabilir → C tipe geç (uzman kontrol).
Aşırı Yük Hesabı
Formül: Toplam Watt ÷ 220V × 1.25 güvenlik = Gerekli Amper
↓
Tipik 2.500W LED:
2500 ÷ 220 = 11.4A
× 1.25 güvenlik = 14.2A
→ 16A MCB önerilir
| LED Yük (W) | Hesap | MCB |
|---|---|---|
| 500W | 500/220×1.25 = 2.84A | 6A B tip |
| 1.000W | 1000/220×1.25 = 5.7A | 10A B tip |
| 2.000W | 2000/220×1.25 = 11.4A | 16A B tip |
| 3.500W | 3500/220×1.25 = 19.9A | 25A B tip |
| 5.000W | 5000/220×1.25 = 28.4A | 32A B tip |
Adım Adım Tanı
| Adım | Aksiyon | Beklenen |
|---|---|---|
| 1 | Tüm LED kapat → MCB çalıştır | Atmıyor → yük sorun |
| 2 | Tek tek bağla → atan parça | Sorunlu LED |
| 3 | MCB amperini kontrol | Yük ile uyumlu mu |
| 4 | MCB tipini kontrol (B/C) | LED için B tip |
| 5 | RCD test butonu | 30 ms atmalı |
| 6 | Kablo görsel inceleme | Zedelenme, ezilme |
| 7 | Multimetre ile ölçüm | Direnç + voltaj |
| 8 | Topraklama ölçüm | 10 ohm altı |
| 9 | Uzman çağırın (devam ederse) | Pano analiz |
Multimetre Kontrolleri
| Test | Ölçüm | Beklenen |
|---|---|---|
| Faz-nötr direnç | Ohm | Açıkken sonsuz |
| Faz-toprak direnç | Ohm | Sonsuz veya çok yüksek |
| Faz-nötr voltaj | V | 220V (Türkiye) |
| Nötr-toprak voltaj | V | 0-2V |
| Topraklama direnci | Ohm | 10 altı |
| LED zincir tüketim | A | Hesap ile uyumlu |
| Sürücü kart çıkış | V | 5V veya 12V veya 24V |
| RCD kaçak akım | mA | Eşik altında |
Kısa Devre Tipleri
| Tip | Neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Kablo izolasyon kırılması | Eski / zedeli kablo | Değişim |
| Konnektör nemli | IP yetersiz | Konnektör değişim |
| LED içsel hasarı | Üretici kusuru | LED yenileme |
| Trafo arızası | Üretici kusuru | Trafo değişim |
| Yanlış bağlantı (polarite) | İlk montaj hatası | Düzelt |
| Kemirgen kablo (sıçan) | Depo / saha | Kablo + tedbir |
| Su girişi (IP zayıf) | Yağmur / yıkanma | Su yalıtım yenileme |
Topraklama Önemi
LED gövde
↓ Topraklama kablosu
Pano topraklama bara
↓
Bina ana topraklama
↓
Toprak elektrodu (10 ohm altı)
Topraklama bozuk → kaçak akım gövdeye birikir → dokunan kişi çarpılır → RCD'siz ölümcül.
Yaygın Yanlış Anlamlar
| Yanlış Bilgi | Doğru |
|---|---|
| "Sigorta sürekli atıyorsa daha büyük al" | Yanlış — yük analizi gerekli |
| "RCD sadece atıyorsa devre dışı bırak" | Çok tehlikeli — İSG |
| "Topraklama görünmez, gerek yok" | Yanlış — kaçak akım koruması |
| "Tüm LED aynı kablo bağlanır" | Yanlış — yük dağıtım |
| "B/C tip aynı şey" | Yanlış — ani akım eğrisi |
| "Kapı dışı LED iç sigorta üzerinden çalışır" | Yanlış — ayrı devre |
Profesyonel Uzman Çağırma
| Sorun | Uzman Çağır? |
|---|---|
| Yük hesabı bilinmez | Kısa kontrol |
| RCD bozuk | Evet (değişim) |
| Topraklama ölçüm yok | Evet |
| Çoklu sezon arıza | Evet (sistem analiz) |
| Yangın kokusu | ACIL! |
| LED yanma | Sigorta yenileme yeterli |
| Konnektör nemli | Kendi değişim mümkün |
Yangın kokusu / kıvılcım = anında elektrik kes + itfaiye çağır.
Sigorta Sözleşmesi Garanti
Yüklenici sözleşmesinde:
| Madde | Detay |
|---|---|
| Sigorta hatası garanti | Yüklenici düzeltir |
| Ücretsiz müdahale | Sezon süresince |
| 4 saat müdahale | Şehir içi |
| Yedek parça | Sezon stoğu |
| Eğitim | Müşteri için |
Detay arıza müdahale 4 saat sözleşme.
Yangın Riski
| İşaret | Aksiyon |
|---|---|
| Sürekli sigorta atma | Yük analiz + uzman |
| Sigara kokusu | Anında kes + uzman |
| Kıvılcım | Anında kes + itfaiye |
| Sıcak kablo | Yük dağıt |
| Pano sıcaklığı 50°C+ | Havalandırma |
| Renk değişim cephe | Trafo arıza ihtimali |
| LED erken eskime | Voltaj dalgalanma |
Yaygın Hatalar
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| Sigorta amperini büyütmek | Yangın riski |
| RCD devre dışı bırakma | İSG kaza |
| MCB yerine cam sigorta | Yanma riski |
| Tek prizden çoklu LED | Aşırı yük |
| Topraklama önemsemek | Kaçak akım |
| Sezon ortası sigortayı atlatma | Hayati risk |
Pratik Karar Tablosu
| Senaryo | Aksiyon |
|---|---|
| Hafif aşırı yük (geçici) | Yük bölüştür |
| Sürekli aşırı yük | MCB büyüt veya devre böl |
| MCB tipi uyumsuz | B tipe değiştir |
| RCD atan ama yük yok | RCD test bozuksa değiştir |
| Kısa devre | Kablo + LED değiştir |
| Topraklama bozuk | Uzman + ölçüm |
| Sürekli sorun (çoklu sezon) | Pano komplet yenileme |
| Yangın kokusu | ACIL kes + itfaiye |
Sigorta atması uyarı sistemi — devre dışı bırakmak yerine sebep tanı + çözüm yapılmalı. Doğru tanı adım adım kontrol listesi ile 80% senaryoda çözülür.