6 Adım Hukuki Süreç
| Adım | Aksiyon | Süre |
|---|---|---|
| 1 | Yazılı talep mektubu (iadeli) | 7-15 gün |
| 2 | Banka chargeback (kredi kartıysa) | 4-12 hafta |
| 3 | Tüketici Hakem Heyeti (≤8.500 TL) | 3-6 ay |
| 4 | Tüketici Mahkemesi (>8.500 TL) | 6-18 ay |
| 5 | İcra takibi (haciz) | 2-6 ay |
| 6 | Savcılık şikayet (TCK 158) | 6-24 ay |
Yazılı Talep Mektubu İçeriği
| Bölüm | Açıklama |
|---|---|
| Tarih | Mektup tarihi |
| Alıcı | Firma + sahibinin adı |
| Konu | Avans iadesi talep |
| Sözleşme bilgileri | Tarih + tutar + işin tanımı |
| Avans ödemesi | Tarih + tutar + ödeme şekli |
| Eksik teslim | Ne yapılmadı |
| Talep | İade veya teslim |
| Süre | 7-15 gün |
| Sonraki adım | "Hukuki yola başvurulacaktır" |
| İmza | Müşteri imza + iletişim |
İadeli taahhütlü mektup (PTT) veya e-tebligat ile gönderilmeli — alıcı imzası kanıt.
Tüketici Hakem Heyeti vs Mahkeme
| Konu | Hakem Heyeti | Mahkeme |
|---|---|---|
| Uyuşmazlık tutarı | ≤8.500 TL (2026 sınırı) | Sınırsız |
| Mercii | İlçe / İl Belediyesi | Tüketici Mahkemesi |
| Ücret | Ücretsiz | Harç + vekalet |
| Süre | 3-6 ay | 6-18 ay |
| Avukat | İsteğe bağlı | Tavsiye edilir |
| Karar bağlayıcılık | Bağlayıcı | Bağlayıcı |
| İtiraz | Tüketici Mahkemesi | İstinaf |
8.500 TL eşiği yıllık güncellenir — 2026 değer.
Banka Chargeback (Kredi Kartı)
| Aşama | Detay |
|---|---|
| Kanıt toplama | Sözleşme + dekont + iletişim |
| Banka şikayet başvurusu | Müşteri hizmetleri |
| Banka inceleme | 4-8 hafta |
| Ters ödeme talebi | Visa/Mastercard kanal |
| Karşılık banka cevap | 4 hafta |
| Karar | Toplam 8-12 hafta |
Banka mal/hizmet teslim edilmedi kanıtı talep eder — eksik teslim raporu (varsa fotoğraf, mesaj).
Dolandırıcılık (TCK 158)
| Nitelikli Suç Şartı | Açıklama |
|---|---|
| Hilekarlık ile mal/menfaat sağlama | Sahte ürün vaadi |
| Mağdur sayısı | Tek/birden fazla |
| Suç değeri | Yüksekse ağır ceza |
| Tüzel kişilik (şirket) kullanım | Cezayı artırır |
| Profesyonel suç örgütü | TCK 220 ek ceza |
Cezası 3-10 yıl hapis + para cezası. Savcılık önce şikayetçinin ifadesi alır, sonra firma sahibi ifade verir.
İcra Takibi
| Aşama | Detay |
|---|---|
| İcra dairesi başvuru | Borç miktarı + sözleşme |
| Borç ödeme emri | Borçluya gönderilir |
| İtiraz süresi | 7 gün |
| İtiraz yoksa kesin | Haciz başlar |
| Haciz | Şirket mal/araç/banka |
| Satış | Hacizli mal müzayede |
| Tahsilat | Borç ödenir |
Firma kapatılmış / iflas etmiş ise tahsilat şansı düşük — alacak öncelik sırası: vergi → SGK → işçi maaşı → ticari alacak.
Sözleşme Yazılı Değilse
Borçlar Kanunu 6098 sözlü sözleşmeleri tanır:
| Kanıt | Geçerlilik |
|---|---|
| WhatsApp / SMS mesaj | Yüksek |
| E-posta yazışma | Yüksek |
| Ses kaydı (telefon) | Türkiye'de tek taraflı yasal |
| Banka dekontu (ödeme) | Yüksek |
| Şahit ifadesi (3+ kişi) | Orta-yüksek |
| Sosyal medya konuşması | Orta |
| Fotoğraf/video | Yüksek |
| Resmi yazışma (vergi/SGK) | Çok yüksek |
Çok delil karma kullanım ile sözlü sözleşme ispatlanır.
Firma Adresi Bulma
Firma kayboldu, adresi bilinmiyor:
| Yol | Açıklama |
|---|---|
| Ticaret Sicili sorgu (e-Devlet) | Resmi adres |
| Vergi Dairesi sorgu | Vergi numarası |
| Sosyal Güvenlik (SGK) | Sahibin SGK kaydı |
| TURNETKİ | İnternet aramayı |
| Sosyal medya inceleme | Mevcut görünür adres |
| MERSİS sicil | Şirket güncel veriler |
| Avukat aracılığı | Daha hızlı kayıt erişim |
Önleme: Avans Verirken Risk Azaltma
| Önlem | Açıklama |
|---|---|
| 3 firma teklif | Pazar bilgisi |
| Referans kontrol | Önceki müşteri görüşü |
| Vergi mükellefi tek | Faturalı sözleşme |
| Ticaret sicili güncel | Aktif şirket |
| Düşük avans | %20-30 max |
| Yazılı sözleşme | Detaylı maddeler |
| Banka havale (dekontu var) | Nakit yerine |
| Aşamalı ödeme | Avans + teslim + son ödeme |
| Cezai şart | Teslim gecikme ceza |
| Sigorta koşulu | Yüklenici poliçesi |
Tipik Avans Riskleri
| İşaret | Risk |
|---|---|
| Pazar fiyatının %40+ altında | Yüksek |
| Sözleşme yazılı değil | Yüksek |
| Faturasız | Yüksek |
| Ödeme nakit/EFT | Orta |
| Yetkili olmayan kişi konuşur | Yüksek |
| Sosyal medya iletişim sadece | Yüksek |
| Ofis adresi yok / kontrol edilmemiş | Yüksek |
| Vergi numarası verilmiyor | Çok yüksek |
Sözleşmede Olması Gerekenler
| Madde | Açıklama |
|---|---|
| Taraflar | Adı + adres + vergi |
| İş tanımı | Detaylı |
| Süre | Başlangıç + bitiş |
| Bedel | KDV dahil/hariç |
| Ödeme planı | Aşamalı |
| Avans iade koşulu | Eksik teslim → tam iade |
| Cezai şart | Gecikme/eksik %X |
| Sigorta | Yüklenici poliçe |
| Yetkili mahkeme | Türkiye |
| Tahkim | İsteğe bağlı |
Pratik Karar — Aksiyon Sırası
| Senaryo | İlk Aksiyon |
|---|---|
| Avans 8.500 TL altı | Hakem Heyeti + chargeback |
| Avans 8.500 TL üstü | Avukat + Mahkeme |
| Kredi kartı ödemesi | Chargeback önce, hukuk paralel |
| Nakit/EFT ödeme | Sadece hukuk yolu |
| Dolandırıcılık şüphesi | Savcılık şikayet + medya |
| Firma kayboldu | Adres sorgu + icra |
| Sözleşme yok | Kanıt topla + avukat |
| Sigorta kapsamı var | Sigorta önce ödesin |
Avans iade süreci erken hareket kritik — gecikme firma malını/parasını boşaltma zamanı verir.