Adım 1 — Temel İSG Eğitimi (16 saat)
İSG Kanunu (6331) uyarınca her çalışan temel İSG eğitimi alır. Yapı işleri kapsamında çok tehlikeli sınıf — 16 saat eğitim asgari.
| İçerik | Süre |
|---|---|
| Mevzuat ve haklar | 4 saat |
| İş kazası nedenleri ve önleme | 4 saat |
| KKD kullanımı | 4 saat |
| Yangın ve acil durum | 4 saat |
Eğitim akredite kuruluş (Çalışma Bakanlığı yetkilendirilmiş) tarafından verilir; sertifika 5 yıl geçerli.
Adım 2 — Yüksekte Çalışma Sertifikası (16-32 saat)
2 m üstü düşme riski olan tüm çalışmalar yüksekte çalışma sayılır. Eğitim:
| İçerik | Süre |
|---|---|
| Düşme önleme teorisi | 4 saat |
| Halat, karabin, kemer kullanımı | 8 saat |
| Pratik (eğitim duvarı) | 8-16 saat |
| Sınav | 4 saat |
Sertifika 5 yıl geçerli, MYK akreditasyonu tercih edilir.
Detay yüksekte çalışma yönetmeliği.
Adım 3 — KKD Eğitimi ve Envanter
Kişisel koruyucu donanım (KKD) eğitimi:
| KKD | Standart | Eğitim İçeriği |
|---|---|---|
| Paraşüt tipi kemer | TS EN 361 | Bağlama noktası, ayar |
| Halat (statik/dinamik) | TS EN 1891/892 | Düğüm, kanca, bakım |
| Karabin | TS EN 362 | Tip, kapama, açma |
| Sıçrama emici | TS EN 355 | Aktivasyon mesafesi |
| Baret | TS EN 397 | Çene kemeri, çatlak kontrolü |
Her ekipmanın son kontrol tarihi envanterde; süresi geçmiş ekipman değiştirilir.
Adım 4 — İlk Yardım Sertifikası
16 saatlik temel ilk yardım eğitimi:
| İçerik | Süre |
|---|---|
| Hayat kurtaran müdahaleler | 4 saat |
| Yara, kanama, yanık | 4 saat |
| Kırık, çıkık, burkulma | 4 saat |
| Düşme sonrası kurtarma | 4 saat |
Saha ekibinde en az 1 kişi sertifikalı olması zorunlu. Kızılay veya akredite kurum tarafından verilir.
Adım 5 — Risk Değerlendirmesi (Yazılı)
Her şantiye için yazılı risk değerlendirmesi:
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Tehlike tanımı | Düşme, elektrik çarpma, yangın, kayma |
| Risk büyüklüğü | Olasılık × Şiddet matrisi |
| Önlem | KKD, ekipman, eğitim, prosedür |
| Sorumlu | Ekip lideri, İSG uzmanı |
| Doğrulama | Saha denetim, imza |
| Revizyon | Olay sonrası güncelleme |
İSG uzmanı + işyeri hekimi imzalı dosya saha denetiminde sunulur. Bakanlık denetimde belge istenir.
Adım 6 — Sezon Öncesi Tazeleme (Ekim)
Eylül-Ekim hazırlık eğitimi:
| Konu | Süre |
|---|---|
| Mevzuat değişiklikleri | 2 saat |
| Geçen sezon kazaları (anonim) | 2 saat |
| Yeni ekipman tanıtımı | 2 saat |
| Saha simülasyon | 2 saat |
Ekibin birlikte çalışma süreci ve iletişim bu aşamada güçlendirilir.
Adım 7 — Saha Denetim ve Kaydı
Her şantiyede günlük denetim:
| Kayıt | İçerik |
|---|---|
| Ekipman kontrol listesi | Halat, karabin, baret tarih |
| Sertifika kontrol | Ekip üyelerinin geçerli sertifikası |
| Risk değerlendirme | Saha özelinde güncel |
| Hava raporu | Rüzgar, yağış |
| Olay tutanak | Varsa, hemen yazılı |
Ekip lideri imzalı, 3 yıl saklanır.
Adım 8 — Kaza Prosedürü
İş kazası durumunda 24 saat:
| Saat | Aksiyon |
|---|---|
| 0-1 | İlk yardım, 112 |
| 1-4 | Olay yeri muhafaza, fotoğraf, tutanak |
| 4-24 | SGK kazası bildirimi (3 iş günü zorunlu) |
| 24+ | İSG uzmanı analiz, Bakanlık raporu |
| Sonraki gün | Risk değerlendirme revizyonu |
SGK uyumlu kayıt iş kazasında tazmin süreci için zorunlu. Detay SGK eksik bildirim.
Eğitim Maliyeti — Tahmin
Her ekip üyesi başına eğitim maliyeti:
| Eğitim | Tipik Bedel |
|---|---|
| Temel İSG (16 saat) | 800-1.500 TL |
| Yüksekte çalışma | 1.800-3.000 TL |
| İlk yardım | 500-1.000 TL |
| KKD eğitimi | 300-600 TL |
| Sezon tazeleme | 400-800 TL |
| Yıllık ekip başı | 3.800-6.900 TL |
10 kişilik ekip için yıllık eğitim bütçesi 40.000-70.000 TL bandı.
Sertifika Kontrol — Müşteri Hakkı
Müşteri sözleşme imzalamadan önce ekibin sertifika listesini görme hakkına sahiptir:
| Belge | Görme Hakkı |
|---|---|
| Ekip üyesi listesi | Evet (isim + sertifika no) |
| Sertifika dijital kopya | Evet |
| Risk değerlendirme dosyası | Evet (saha denetim) |
| SGK kayıt belgesi | Evet (SGK aylık bildirim) |
| Sigorta poliçesi | Evet (mali sorumluluk) |
5 belgeyi de göstermeyen firma profesyonel sayılmaz; alternatif aramak güvenli.
Pratik Karar — Müşteri Tarafı
Sözleşme imzalamadan önce:
| Kontrol | Soru |
|---|---|
| Sertifika geçerli | Son tarihler 1 yıl içinde değil mi? |
| MYK akredite | Mesleki yeterlilik belgeli mi? |
| Risk değerlendirmesi | Sahaya özel hazırlanmış mı? |
| KKD envanter | Son kontrol tarihleri güncel mi? |
| SGK kaydı | İşçi adına bildirim var mı? |
| İSG uzmanı | Şirkette atanmış mı? |
| İşyeri hekimi | Atanmış mı? |
| Mali sorumluluk sigortası | Min 2.000.000 TL kapsam |
8 maddenin tamamını sağlayan firma profesyonel standart. Eksiklik halinde sözleşme imzalanmamalı.