Rüzgar Hızı Tablosu (İSG + Uygulama)
| Hız (km/h) | Tehdit | Aksiyon |
|---|---|---|
| 0-40 | Normal | Standart çalışma |
| 40-60 | Hafif | Dikkat |
| 60-70 | Orta | Sıkı koşul |
| 70-90 | Yüksek | Yüksekte çalışma yasak |
| 90-100 | Çok yüksek | Motif uçma riski |
| 100-120 | Şiddetli | Acil söküm |
| 120+ | Fırtına | Toplam pasif |
Bölgesel Rüzgar Zirveleri
| Bölge | Tipik Zirve (km/h) |
|---|---|
| Karadeniz sahil | 90-120 |
| Karadeniz yüksek | 80-110 |
| Doğu Anadolu | 80-120 |
| Marmara (İstanbul) | 70-90 |
| Marmara sahil | 80-100 |
| Boğaz hatları | 90-110 |
| İç Anadolu (Ankara) | 50-70 |
| İç Anadolu yüksek | 70-90 |
| Ege sahil | 60-90 |
| Akdeniz sahil | 60-80 |
| Güneydoğu | 60-80 |
TS 498 Rüzgar Yükü Hesabı
Formül (basit):
P (kPa) = 0.5 × ρ × V² × Cd
ρ (hava yoğunluğu) = 1.225 kg/m³
V (rüzgar hızı) m/s
Cd (sürtünme katsayısı) = 1.0-1.5 (motif şekli)
Örnek: 90 km/h = 25 m/s
P = 0.5 × 1.225 × 625 × 1.2 = 459 Pa = 0.46 kPa
Motif alan (m²) × P (kPa) = yatay kuvvet (kN) = ankraj çekme.
Motif Boyutuna Göre Yük
| Motif Boyutu | 70 km/h Yük (kg) | 90 km/h Yük (kg) |
|---|---|---|
| 1 m² yıldız motif | 25 | 45 |
| 2 m² kar tanesi | 50 | 90 |
| 4 m² geyik motif | 100 | 180 |
| 6 m² ağaç motif | 150 | 270 |
| 4 m yapay çam | 80 | 150 |
| 6 m yapay çam | 150 | 280 |
| 8 m yapay çam | 250 | 450 |
| 12 m yapay çam | 480 | 850 |
Ankraj Önerisi (Boy / Yük)
| Boy / Motif | Ankraj Sistemi |
|---|---|
| 1-2 m² motif hafif | 4 nokta M6 vida |
| 2-4 m² motif | 4 nokta M8 vida + paslanmaz |
| 4-6 m² motif | 6 nokta M10 + tel destek |
| 6 m yapay ağaç | 6 nokta + 4 tel destek |
| 8 m yapay ağaç | 8 nokta M12 + tel destek |
| 10 m+ yapay ağaç | Beton yastık 2×2×0.5 m + statik |
| 12 m+ motif | Çelik kafes + mühendis raporu |
| Dev cadde motifi | Direk üst kelepçe + statik |
Tel Destek (Guy Wire)
| Konu | Detay |
|---|---|
| Tel çapı | 6-12 mm paslanmaz |
| Sayı | 3-4 yön (eşit açı) |
| Açı | 30-60° (yere) |
| Gerginlik | El sıkı + tornavida ayar |
| Ankraj noktası | 304/316 paslanmaz |
| Tel uzunluğu | Yer mesafesi × 1.5 |
| Sigorta | Tel kopma → düşme |
| Bakım | Yıllık kontrol |
Yapısal Mühendis Raporu
| Konu | Detay |
|---|---|
| Yetki | İnşaat Mühendisleri Odası kayıtlı |
| Standart | TS 498 + EN 1991 (Eurocode 1) |
| İçerik | Yük hesabı + ankraj + güvenlik faktörü |
| Bölge analizi | Yerel rüzgar zirveleri |
| Maliyet | 3.500-12.500 TL standart |
| Premium proje | 25.000+ TL (AVM, anıtsal) |
| Tarihi yapı | Restorasyon mühendisi |
| Süre | 1-2 hafta hazırlık |
| Sigorta gereği | Standart |
| Belediye onay | Bazı projelerde |
Fırtına Protokolü
| Aşama | Aksiyon |
|---|---|
| 48 saat önce uyarı | Yüklenici alarm |
| Sezon ortası fırtına | Akıllı kontrol kapama |
| Hafif motif söküm | Hızlı (4-8 saat) |
| Ağır motif tel destek tahkimi | Sıkı |
| Acil müdahale ekibi | 4 saat hazır |
| Sigorta ön bildirim | Standart |
| Komşu bina koordinasyon | Risk paylaşımı |
| Trafik yön (cadde) | Trafik Şube |
Mücbir Sebep (Sözleşme)
| Olay | Yüklenici Sorumluluk |
|---|---|
| Hafif fırtına (70-90 km/h) | Hazır olmalı |
| Şiddetli fırtına (90-120 km/h) | Mücbir sebep + sigorta |
| Devasa fırtına (120+ km/h) | Tam mücbir |
| Acil söküm planı | Sözleşmede yazılı |
| Hasar tazminatı | Sigorta kapsamı |
| Üçüncü kişi yaralanma | 5M+ TL sigorta |
| Cephe hasarı | Restorasyon |
Sigorta Poliçesi
| Konu | Detay |
|---|---|
| Üçüncü kişi sigorta | 2-5M TL |
| Fırtına hasar | Kapsamı doğa olayı |
| Motif uçma + kişiye zarar | Sigorta |
| Bina hasar | Konut/iş yeri |
| Trafik aracı zarar | Karma kasko |
| Cephe boya kaldırma | Restorasyon |
| Yıllık prim | Proje %1-2 |
Söküm Tahkimi (Sezon İçi)
| Konu | Aksiyon |
|---|---|
| Hafif motif (1-2 m²) | Anında söküm 1-2 saat |
| Orta motif (3-6 m²) | Söküm 3-6 saat |
| Yapay ağaç 6 m | Tel tahkim + güvenli |
| Cephe çizgi LED | Kaldırma sınırlı (sıkı sabit) |
| Çatı saçak LED | Söküm 1-2 gün |
| Mahya cami | Söküm acil (yapısal) |
| Tarihi yapı | Anıtlar koordinasyon |
Sözleşme Maddesi
Madde X: Rüzgar ve Fırtına
Yüklenici Türk Standardı TS 498 ve Eurocode EN 1991 uyarınca
rüzgar yükü hesabı yaparak ankraj sistemi sunar.
6 m üstü ağaçlar ve büyük motifler için yapısal mühendis raporu
zorunludur.
48 saat önce 90 km/h üstü rüzgar uyarısında yüklenici:
- Acil müdahale ekibini hazır tutar
- Hafif motiflerde söküm uygular
- Tel destek tahkimi yapar
- Sezon ortası kapama gerekli ise koordine eder
120+ km/h fırtına mücbir sebep sayılır; hasar sigorta poliçesince
karşılanır.
Yaygın Hatalar
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| Yapısal mühendis raporu yok | Motif uçma + dava |
| Ankraj zayıf | Devrilme |
| Tek tel destek (3 yön yerine 2) | Asimetrik yük |
| Plastik konnektör + rüzgar | Kopma |
| 70 km/h üstü çalışma | İSG kazası |
| Sezon ortası fırtına protokolü yok | Acil kriz |
| Sigorta yetersiz | Tazminat sahip |
| Komşu binayla koordinasyonsuz | Risk paylaşımı eksik |
Pratik Karar Tablosu
| Bölge / Proje | Tercih |
|---|---|
| Karadeniz sahil + dağ | Tam alpine + 8 nokta + statik |
| Marmara İstanbul standart | 6 nokta + tel destek |
| Marmara Boğaz | IP67 + paslanmaz + tel destek |
| İç Anadolu (Ankara) | Standart 4-6 nokta |
| Ege sahil yaz | IP67 + paslanmaz + tel |
| Akdeniz | Standart + sahil ek |
| Doğu Anadolu yüksek | Tam alpine + statik + helikopter erişim |
| Tarihi yapı izinli | Anıtlar onaylı + uzman |
| AVM atrium 22 m ağaç | Statik mühendis + beton yastık |
| Belediye cadde | KGM + statik rapor |
Rüzgar yükü yatay kuvvet orantılı V² → 90 km/h yük 70 km/h'tan %65 fazla. Tasarımda 90 km/h baz alınmalı + bölgesel zirve faktörü.