Dar sokak ne demektir, hangi genişlikten itibaren çaprazlama mümkün?

**3-6 m genişlik dar sokak**, **6-9 m orta sokak**, **9 m üzeri cadde** standart. Çaprazlama **5-12 m arasında ideal** — 5 m altı kabloyu çok kısa yapar (sallama düşük), 12 m üzeri kablo gerginliği ve sağrı tehlikeli. Bina karşılıklı yükseklik **eşit ±1 kat** olmalı.

Kablo gerginliği nasıl hesaplanır?

**Catenary (zincir eğrisi) formülü** uygulanır: 10 m açıklık + 1 kg motif yükü için **2,5-3 m sağrı** ideal — kablo geriliminin %40-60'ı. Tam gergin kablo (sağrı yok) rüzgarda 5x stres oluşturur, ankraj koparır. Yaya geçiş 3,5 m + araç geçiş 4,5 m minimum yükseklik (sağrı dahil).

Hangi izinler alınır?

**Belediye İmar/Çevre Müd. + her iki bina kat malikleri kurulu + Karayolları (devlet yolu kesişimi) + İSKİ/elektrik dağıtım (asılı altyapı çakışma)**. Cadde alt yapı 5 m yükseklikten yukarı **belediye yetkisi**, alt **dağıtım kurumu**. Süreç **6-8 hafta** önceden.

Hangi sokak çaprazlama uygun değildir?

**Tek taraflı bina (diğer taraf boş arsa), eşitsiz yükseklik (5 kat vs 1 kat), tarihi yapı (Vakıflar/Anıtlar Kurulu yasak), elektrik hattı 5 m altı, ağaç dalı engelleyen, devlet karayolu (KGM izin yok), arıza istasyonu/otobüs durağı yakın 10 m**. Bu durumlarda **direkten direğe** alternatif.

Sezon ortası kar yükü/rüzgar yönetimi?

**Kablo gerginlik kar yükü 5 cm için %30 ek yük**. Sezon başı **5 cm kar + 60 km/h rüzgar** tasarım kriteri. Buz birikim 3 cm üzerinde **acil söküm protokolü** — yüklenici 4 saat SLA. Otomatik gerginlik sensör (premium kurulum) anlık bildirim.

**10 m açıklık standart motif 8.500-22.000 TL** (motif boyutu + tasarım). 10 dar sokak grubu (mahalle) **85.000-245.000 TL**. Belediye 4. derece yol sokak yıllık çerçeve sözleşme **285.000-685.000 TL** (50-150 nokta). Kurulum işçilik vinç/iskele ihtiyacı maliyet %20-40 etki.

Sokak Süslemesi: Dar Sokakta Karşılıklı Çaprazlama

Sokak Tipine Göre Çaprazlama

Sokak Genişliği	Tip	Çaprazlama Mümkün	Önerilen Motif
3 m altı yaya geçiş	Çok dar	Sade tek hat	Yıldız küçük
3-5 m dar arnavut sokak	Dar tarihi	EVET (kısa açıklık)	Çelenk + 2-3 küçük motif
5-7 m mahalle sokak	Standart dar	EVET (ideal)	Çapraz çelenk + orta motif
7-9 m mahalle ana	Orta	EVET (kolay)	Çapraz orta motif
9-12 m cadde	Geniş	Sınırlı (uzun açıklık)	Cadde direk önerilir
12 m üzeri ana cadde	Cadde	YOK (cadde direk)	Direk motif
Devlet karayolu (D yolları)	Karayolu	YOK (KGM yasak)	Direk veya alt yapı
Otoyol bağlantı yolu	Karayolu	YOK	Köprü asma yasak
Tarihi sit alanı	Vakıflar yetkili	İzin gerekli	Vakıflar onayı
Pazaryeri sokak	Esnaf yoğun	EVET (festival)	Yoğun motif
Bar/restoran caddesi	Eğlence	EVET (turist çekim)	Cazip dinamik
Üniversite kampüs	Yaya	EVET (eğitim aktivitesi)	Genç dinamik

Kablo Gerginlik Hesabı

Catenary (Zincir Eğrisi) Temel Formül

Parametre	Açıklama	Tipik Değer (10 m açıklık)
L (açıklık)	İki ankraj arası mesafe	10 m
w (lineer yük)	Kablo + motif birim ağırlık	0,5 kg/m
H (yatay gerginlik)	Kablo geriliminin yatay bileşeni	50-150 kg
d (sağrı/sag)	Kablo orta nokta düşüş	2,5-3,0 m
Sağrı oranı	d/L	%25-30 ideal
Tam gergin (d≈0)	YASAK	5x rüzgar stresi
Maksimum gergin	Ankraj çekme	150-300 kg
Rüzgar yük artırma	60 km/h	%150 statik yük
Kar yük 5 cm	Buz birikim	%30 ek yük
Tasarım yük (catenary)	Kar + rüzgar + motif	2,5x güvenlik

Detay karşıdan karşıya tel motif kablo gerginlik.

Sağrı Yüksekliği

Açıklık (m)	Önerilen Sağrı (m)	Yaya Min Yükseklik (m)	Araç Min Yükseklik (m)
5	1,2-1,5	4,7	5,7
7	1,5-2,0	5,0	6,0
10	2,5-3,0	5,5	6,5
12	3,0-3,5	6,5	7,5
15	YOK (cadde direk)	—	—

Bina ankraj noktası bina cephesi 8 m yükseklik standart, açıklık 10 m + sağrı 3 m → orta nokta 5 m → araç altından geçer.

Bina Ankraj Sistemi

Doğru Ankraj Yöntemleri

Bina Yapısı	Ankraj Tipi	Çekme Dayanım
Yığma taş (eski Anadolu)	YASAK (taş çıkar)	—
Yığma tuğla (1980 öncesi)	Sınırlı, mühendis raporu	100 kg altı
Betonarme (1980 sonrası)	Kimyasal ankraj M12-M16	200-400 kg
Çelik konstrüksiyon	U-cıvata + plaka	300-600 kg
Cam giydirme cephe	YASAK (sistem zarar)	—
Tarihi yapı (vakıf)	İzinli özel sistem	Vakıflar onayı
Beton blok (parapet)	Kimyasal ankraj kenara	150-300 kg
Köşe kapsamlı çelik	Plaka + cıvata	500-800 kg

Tarihi Sokak Özel

Konu	Detay
Vakıflar Genel Müdürlüğü onayı	Zorunlu
Anıtlar Yüksek Kurulu	Sit alanı
Cephe delgi YASAK	Hassas yapı
Yüksek çatı silüet	Alternatif sabitleme
Geleneksel tasarım	Modern motif uygun değil
Beyaz/altın klasik renk	RGB yasak
Sezon ortası denetim	Vakıflar müfettişi
Foto envanter	Tarihi kayıt
Tek noktalı asma	Mümkün değil — özel sistem
Ahşap çıkma cumba	Çok hassas

Vaka — Kadıköy Moda 5 Sokak Yılbaşı 2024

Proje

Konu	Detay
Konum	Kadıköy Moda, 5 dar sokak (6-8 m genişlik)
Sokak sayısı	5
Çaprazlama nokta	35 nokta
Sezon	1 Aralık - 31 Ocak
Yatırım	285.000 TL
Bina sahibi onayı	28 bina (5 sokak boyu)
Belediye	Kadıköy Belediyesi onay
Kat malikleri kurulu	28 kurul ayrı
Sigorta	850 bin TL üçüncü kişi

Tasarım Detayı

Element	Adet	Detay
Çapraz çelenk 8-10 m	25	Sıcak beyaz + altın
Çapraz orta motif (yıldız 80 cm)	35	Bir nokta bir motif
Bina cephesi yan dekor	20	Yumuşak hat
Sokak girişi kemer	5	Bir sokak bir kemer
Yer LED (kaldırım)	4 sokak	Standart dekor
Trafo + pano konum	5 ayrı	Sokak başına

Sezon Sonucu

Müşteri trafiği Moda esnafı %24 artış sezon ortası
Foto çekim turist noktası — Instagram 18 bin etiket
Bir sokakta motif rüzgardan eğildi, 4 saat içinde düzeltildi
Kar yağış 12 Ocak: hiç kablo kopma yok
2026 sezonu için 3 ek sokak plan

Bina Sahibi Onay Süreci

Çift Onay Zorunlu

Adım	Süre	Detay
1. Sokak haritası ve tasarım	1-2 hafta	Görsel sunum
2. Esnaf birliği (varsa)	1 hafta	Topluluk sunum
3. Bina yöneticileri liste	1 hafta	İletişim toplama
4. Kat malikleri kurulu çağrı	14 gün önceden	Yazılı bildirim
5. Her kurul ayrı toplantı	2-4 hafta	Oy çokluğu
6. Onay defter kayıt	1 hafta	Noter
7. Belediye izin başvuru	1 hafta	İmar müdürlüğü
8. Karayolları (devlet yolu)	2-3 hafta	KGM bölge
9. Dağıtım kurumu (elektrik)	1-2 hafta	Çakışma kontrolü
10. Sözleşme	1 hafta	Yüklenici
11. Kurulum	5-10 gün	Tüm sokak
12. Test + sigorta	1 gün	Saha

Süreç toplam 8-12 hafta önceden başlamalı. Eylül-Ekim planlama, Aralık başı kurulum.

Sezon Ortası Risk Yönetimi

Olası Senaryolar

Risk	Olasılık	Etki	Önlem
80 km/h rüzgar	Yıllık 2-3 olay	Motif eğilme	2,5x güvenlik katsayısı
Buz birikim 5 cm	Yıllık 1-2	Kablo gerginlik	Sezon başı sağrı düzelt
Kablo aşırı uzama	1-2 olay sezon	Sağrı artması	Sezon ortası kalibre
Vandalizm	1-2 olay	Motif çalınma	Yüksek monte
Trafik aracı çarpma	Yıllık 1 olay altı	Total kayıp	Yükseklik 6,5 m kontrolü
Yangın elektrik	Yıllık 1 olay altı	Lokal	V-0 yanmaz kablo
Komşu şikayet	3-5 olay	İptal istek	Belediye arabuluculuk
Hayvan zararı (kuş yuva)	Yıllık	Kısa devre	Sezon sonu temizlik
Elektrik kesinti	5-10	LED sönme	UPS opsiyonel
Gerginlik gevşemesi	Standart	Sağrı artar	Aylık denetim

Acil Söküm Protokolü

Durum	Yanıt
100 km/h rüzgar tahmini (24 saat öncesi)	LED söndür + ankraj kontrolü
Kar 8 cm üzeri tahmini	Geçici söküm motif
Buz birikim 3 cm	Yetkili çözme
Trafik kazası araç çarpma	Acil müdahale + söküm
Yangın komşu bina	Acil söndürme + söküm
Elektrik kısa devre koku	Acil söndürme + servis
Çocuk tehlike (düşük sallanan kablo)	Acil yükseltme
Belediye iptal istek	24 saat içinde söküm

Belediye İhalesi Kapsam

Çerçeve Sözleşme Tipi

Konu	Detay
Süre	3-5 yıl çerçeve
Nokta sayısı	50-150 sokak
Yıllık yenileme	%5-10 yenileme bütçe
Bakım sözleşme	Aylık + sezon ortası
SLA müdahale	4 saat
KİK 4734 sayılı	Açık ihale veya pazarlık
Damga vergisi	%0,948
Kurumlar/KDV	Standart
Garanti	3-5 yıl ürün + 1 yıl işçilik
Sezon sonu söküm	Dahil

Mahalle Bazlı Maliyet

Mahalle Tipi	Sokak Sayısı	Yatırım (TL)
Küçük tarihi mahalle (10 sokak)	10	95.000-185.000
Orta esnaf mahallesi (25 sokak)	25	285.000-585.000
Büyük tarihi merkez (50 sokak)	50	585.000-1.285.000
İlçe kapsamı (100 sokak)	100	1.285.000-2.585.000
Belediye 3 yıl çerçeve	Sokak grubu	Yıllık ortalama
Yıllık bakım dahil	%8-12 yatırım	Sürdürülebilir

Karar Listesi

Detay karşıdan karşıya tel motif kablo gerginlik, cadde direk motifi trafik görüş, buz yükü kablo gerginlik ve rüzgar yükü motif uçma.