TBK Md. 12 ve Yasal Çerçeve
6098 SK Türk Borçlar Kanunu Md. 12: "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça sözleşmeler şekle bağlı değildir."
| Konu | Detay |
|---|---|
| Şekil zorunluluğu | Kanun yoksa hayır |
| Geçerlilik | Sözlü sözleşme de geçerli |
| İspat yükü (Md. 200) | Davacıya yükler |
| Yazılı belge | İspat kolaylığı için zorunlu |
| Tanık ifade | Zayıf delil |
| WhatsApp yazışma | Modern delil (mahkeme kabul ediyor) |
| Senet/fatura | Yazılı belge sayılır |
| Sözleşme şart işler | Müteahhitlik, bilgisayar yazılım vs. |
Yılbaşı süsleme şart koşulan iş değil — yazılı belge yokluğunda dava açanın belge ile ispatı gerekli, yoksa kaybeder.
Sözleşmesiz Kurulum Riskleri
Risk 1: Yangın Kaynaklı Zararda Sigorta Ödememe
Sigorta poliçesi öder mi: yüklenici sigortası sözleşme + fatura aramaz. Müşterinin kendi ev/iş yeri sigortası yılbaşı LED kurulumu kaynaklı zararı kapsam dışı sayar — "kurulum belirsiz, sertifikasız" gerekçesiyle. Sözleşme + fatura olmadan müşteri 50.000-500.000 TL+ zarar kendi öder.
Risk 2: Firma Kaybolması
Senaryo: %30 avans verildi, kurulum öncesi firma kayboldu. Sözleşmesiz: kim olduğu belirsiz, ne yapacağı belirsiz, para iade yolu kapalı (banka havalesi varsa kimlik tespiti zor olabilir). Sözleşmeli: ad + T.C. + V.N. + adres var, savcılık şikayet + tüketici hakları başvuru mümkün.
Risk 3: Garanti Reddi
Senaryo: Sezon ortası 3 LED yanıyor, yüklenici aranıyor. Sözleşmesiz: "sözlü garantimiz yoktu, yenilemiyoruz, isteyenezse yedek malzeme satın alır" cevabı. Sözleşmeli: 1-2 sezon LED garantisi yazılı, yenileme zorunlu.
Risk 4: Üçüncü Kişi Yaralanma
Senaryo: Motif yaya üstüne düştü, yaralandı, hastane masrafı 25.000 TL. Sözleşmesiz: yüklenici dosyada yok, bina sahibi/dükkan sahibi tam sorumlu TBK Md. 49-50 kapsamında. Sözleşmeli: yüklenici sigortası 1-15M TL kapsam, müşteri yardımcı sorumlu.
Risk 5: Sezon Sonu Söküm Tartışma
Senaryo: Sezon sonu yüklenici aranıyor, söküm için ek ücret talebi. Sözleşmesiz: "söküm hizmet kapsamı dışı" denilebilir. Sözleşmeli: söküm dahil mi yazılı, tartışma kapanır.
Risk 6: Mahkeme Süreç Zaman + Maliyet
Senaryo: Anlaşmazlık dava açıldı. Sözleşmesiz: tanık ifadesi tek delil → 18-30 ay süre + sonuç belirsiz. Sözleşmeli: yazılı belge + delillerle 6-12 ay süre + müşteri lehine yüksek ihtimal.
Mini Sözleşme Şablonu (1 Sayfa)
YILBAŞI SÜSLEME SÖZLEŞMESİ
Tarih: ..../..../2026
1. TARAFLAR
Sahip (Müşteri): [Ad Soyad/Şirket Adı]
T.C./V.N.: ..............
Adres: ..............
Yüklenici (Firma): [Firma Adı]
V.N.: ..............
Adres: ..............
Acil Tel: ..............
2. İŞ KAPSAMI
- Malzeme: [LED hat 30 m sıcak beyaz + 2 yıldız motif 90 cm + 1 çelenk 1.5 m]
- İşçilik: [Kurulum 4 saat + 2 ziyaret sezon ortası bakım]
- Kurulum Yeri: [Adres]
3. FİYAT
Toplam KDV Dahil: ........... TL
4. ÖDEME
%30 Avans: ........... TL (Tarih: ....)
%50 Kurulum Başlangıç: ........... TL
%20 Teslim Sonrası: ........... TL
5. TARİH
Kurulum: ../12/2025
Sezon Sonu Söküm: ../01/2026
6. GARANTI
LED: 1 sezon + işçilik: 6 ay
Acil Hat SLA: 24 saat
7. SİGORTA
Yüklenici Poliçesi: Belge fotokopi ekli
Limit: ....... TL
8. SEZON SONU SÖKÜM
Dahil: EVET / Ek Ücret: TL
9. EKLER
- Sigorta poliçe fotokopisi
- Vergi levhası fotokopisi
- Sertifika fotokopisi
İmzalar:
Müşteri: ............
Yüklenici: ............
Şablon yeterli — avukat hizmeti şart değil. Word/Excel'de hazırlayıp 2 nüsha çıkar (her tarafa), tarafları imzalar.
El Sıkışma vs Sözleşme Eşik Tablosu
| Yatırım Tutarı | Pratik Tavsiye | Belge |
|---|---|---|
| 1.000 TL altı | El sıkışma OK | WhatsApp yazı |
| 1.000-3.000 TL | Fatura yeterli | Detaylı fatura |
| 3.000-8.000 TL | Mini sözleşme | 1 sayfa |
| 8.000-25.000 TL | Tam sözleşme | 8 madde + ekler |
| 25.000-100.000 TL | Avukat onaylı sözleşme | Standart |
| 100.000+ TL | Avukat + noter | Resmi sözleşme |
Alternatif Yazılı Belge
Detaylı Fatura
| İçerik | Öncelik |
|---|---|
| Tarih + saat | Zorunlu |
| Yüklenici V.N. + ad | Zorunlu |
| Müşteri ad | Zorunlu |
| Detaylı iş kapsamı | Zorunlu |
| Toplam fiyat | Zorunlu |
| KDV dahil/hariç | Belirgin |
| Ödeme şekli (banka/nakit) | Zorunlu |
| Garanti süresi | Önerili |
| İmza/imza yerine fatura | Yeterli |
Fatura sözleşme yerine geçer — %70 koruma sağlar, %30 belirsizlik kalır.
WhatsApp Yazışma + Ekran Görüntü
| Konu | Detay |
|---|---|
| Yüklenici teklif yazı | Ekran görüntü |
| Müşteri onay yazı | Ekran görüntü |
| Tarih + saat | Sistem otomatik |
| Tutar belirgin | Yazı içinde |
| Ek özellik mesajları | Tam kayıt |
| Tanık | Aile/komşu |
| Bulut yedek | Drive/iCloud |
Mahkeme kabul ediyor (Yargıtay 4. HD 2022 kararı) — yazılı belge yoksa bu yeterli sayılır.
Mail Teklif Onayı
| Akış | Detay |
|---|---|
| Yüklenici teklif mail | Tarih + iş kapsamı + fiyat |
| Müşteri onay mail | "Tamam, başlayabilirsiniz" |
| Mail başlık spesifik | Sezon + iş tanımı |
| Mail içerik tam | Sözleşme tüm maddeler |
| Yedek mail klasör | Sezon boyu saklama |
Karar Listesi
- Yatırım tutarı belge eşik geçti mi
- Mini sözleşme şablonu hazır
- Yüklenici V.N. + adres + telefon teyit
- Sigorta belgesi fotokopi
- Sertifika fotokopi
- 2 nüsha imzalı (her tarafa)
- WhatsApp yedek yazışma
- Mail teklif onayı (varsa)
- Detaylı fatura (sözleşme yerine geçer durumda)
- Acil hat numara cüzdanda
Detay 9 sorulu firma testi, avans verdim firma kayboldu, yangın çıkarsa sorumlu ve sözleşmeli vs günlük çalışan.